فهرست پرندگان وحشی استان قم (نسخۀ 11، سال 1405)
Checklist of the wild birds of Qom province (version 11, 2026)
گردآوری: آقایان احمد بحری و رضا علیاصل
By: Ahmad Bahri & Reza Ali-Asl
تازهترین بهروزرسانی: 27 اردیبهشت 1405
Last updated: 17 May 2026
بر پایۀ کتاب اطلس پرندگان ایران (کابلی و همکاران 1395)، نخست 82 گونه ثبت شد. سپس یافتههای بازدیدهای میدانی (ا. بحری و ر. علی اصل، دادههای چاپنشده) افزوده شد. در فهرست کنونی، نام 284 گونه از پرندگان استان قم آمده است.
Checklist of 284 bird species of Qom province.
- Greylag Goose Anser anser غاز خاکستری
- Greater White-fronted Goose Anser albifrons غاز پیشانیسفید بزرگ
- Lesser White-fronted Goose Anser erythropus غاز پیشانیسفید کوچک
- Mute Swan Cygnus olor قوی گنگ
- Whooper Swan Cygnus cygnus قوی فریادکش
- Common Shelduck Tadorna tadorna تنجه
- Ruddy Shelduck Tadorna ferruginea آنقوت
- Northern Shoveler Spatula clypeata اردک نوکپهن
- Garganey Spatula querquedula خوتکای ابروسفید
- Gadwall Mareca strepera اردک اردهای
- Eurasian Wigeon Mareca penelope گیلار اوراسیایی
- Mallard Anas platyrhynchos مرغابی سرسبز
- Northern Pintail Anas acuta فیلوش شمالی
- Eurasian Teal Anas crecca خوتکای جُرّه
- Marbled Duck Marmaronetta angustirostris اردک مرمری
- Red-crested Pochard Netta rufina اردک تاجدار
- Common Pochard Aythya ferina اردک سرحنایی
- Ferruginous Duck Aythya nyroca اردک بلوطی
- Chukar Partridge Alectoris chukar کبک کوهپایه
- See-see Partridge Ammoperdix griseogularis تیهو
- Common Quail Coturnix coturnix بلدرچین (وَردیج)
- European Nightjar Caprimulgus europaeus شبگرد اروپایی
- Egyptian Nightjar Caprimulgus aegyptius شبگرد مصری
- Alpine Swift Tachymarptis melba بادخورک کوهی (شکمسفید)
- Common Swift Apus apus بادخورک معمولی
- Asian Houbara Chlamydotis macqueenii هوبرۀ آسیایی
- Common Cuckoo Cuculus canorus کوکوی معمولی
- Black-bellied Sandgrouse Pterocles orientalis باقرقره (کوکر) شکمسیاه
- Rock Dove (Pigeon) Columba livia کبوتر چاهی
- Stock Dove Columba oenas کبوتر کوهپایه
- Common Wood Pigeon Columba palumbus کبوتر جنگلی
- European Turtle Dove Streptopelia turtur قمری اروپایی
- Eurasian Collared Dove Streptopelia decaocto یاکریم اوراسیایی
- Laughing Dove Spilopelia (Streptopelia) senegalensis قمری خانگی
- Namaqua Dove Oena capensis قمری دمدراز
- Water Rail Rallus aquaticus یلوه آبی
- Corn Crake Crex crex یلوه حنایی
- Common Moorhen Gallinula chloropus چنگر نوکسرخ
- Eurasian Coot Fulica atra چنگر نوکسفید
- Common Crane Grus grus درنای خاکستری
- Little Grebe Tachybaptus ruficollis کشیم کوچک
- Black-necked Grebe Podiceps nigricollis کشیم گردنسیاه
- Greater Flamingo Phoenicopterus roseus فلامینگوی (بالآتشی) بزرگ
- Eurasian Stone-curlew Burhinus oedicnemus چاخلق اوراسیایی
- Black-winged Stilt Himantopus himantopus چوبپای بالسیاه
- Pied Avocet Recurvirostra avosetta نوکخنجری (اَوست) ابلق
- Northern Lapwing Vanellus vanellus خروسکُلی شمالی
- White-tailed Lapwing Vanellus leucurus خروسکُلی دمسفید
- European Golden Plover Pluvialis apricaria سلیم طلایی اروپایی
- Grey Plover Pluvialis squatarola سلیم خاکستری
- Common Ringed Plover Charadrius hiaticula سلیم طوقی بزرگ
- Little Ringed Plover Charadrius dubius سلیم طوقی کوچک
- Kentish Plover Charadrius alexandrinus سلیم پاسیاه (کوچک)
- Tibetan (Lesser) Sand Plover Charadrius {mongolus} atrifrons سلیم شنی کوچک (تبتی)
- Greater Sand Plover Charadrius leschenaultii سلیم شنی بزرگ
- Caspian Plover Charadrius asiaticus سلیم سینهبلوطی
- Whimbrel Numenius phaeopus گیلانشاه ابروسفید
- Eurasian Curlew Numenius arquata گیلانشاه بزرگ
- Black-tailed Godwit Limosa limosa گیلانشاه دمسیاه
- Ruddy Turnstone Arenaria interpres سنگگردان
- Broad-billed Sandpiper Calidris falcinellus تلیلۀ نوکپهن
- Ruff Calidris pugnax تلیلۀ شکیل
- Curlew Sandpiper Calidris ferruginea تلیلۀ بلوطی
- Temminck’s Stint Calidris temminckii تلیلۀ دمسفید
- Sanderling Calidris alba تلیلۀ سفید
- Dunlin Calidris alpina تلیلۀ شکمسیاه
- Little Stint Calidris minuta تلیلۀ کوچک
- Eurasian Woodcock Scolopax rusticola ابیای اوراسیایی
- Great Snipe Gallinago media پاشلک بزرگ
- Common Snipe Gallinago gallinago پاشلک معمولی
- Red-necked Phalarope Phalaropus lobatus شناگر (فالاروپ) گردنسرخ
- Common Sandpiper Actitis hypoleucos آبچلیک آوازخوان
- Spotted Redshank Tringa erythropus آبچلیک پاسرخ خالدار
- Common Redshank Tringa totanus آبچلیک پاسرخ معمولی
- Marsh Sandpiper Tringa stagnatilis آبچلیک تالابی
- Common Greenshank Tringa nebularia آبچلیک پاسبز {معمولی}
- Green Sandpiper Tringa ochropus آبچلیک سبز (تکزی)
- Wood Sandpiper Tringa glareola آبچلیک خالدار پاسبز
- Cream-colored Courser Cursorius cursor دودوک
- Slender-billed Gull Chroicocephalus genei کاکایی صورتی
- Black-headed Gull Chroicocephalus ridibundus کاکایی سرسیاه کوچک
- Pallas’s Gull Ichthyaetus ichthyaetus کاکایی سرسیاه بزرگ
- Common Gull Larus canus کاکایی نوکسبز
- Caspian Gull Larus cachinnans کاکایی کاسپی (خزری)
- Armenian Gull Larus armenicus کاکایی ارمنی
- Lesser Black-backed Gull Larus fuscus کاکایی پشتسیاه کوچک
- Gull-billed Tern Gelochelidon nilotica پرستودریایی نوککاکایی
- Little Tern Sternula albifrons پرستودریایی کوچک
- Common Tern Sterna hirundo پرستودریایی معمولی
- White-cheeked Tern Sterna repressa پرستودریایی گونهسفید
- Whiskered Tern Chlidonias hybrida پرستودریایی (پرستوتالابی) تیره
- White-winged Tern Chlidonias leucopterus پرستودریایی (پرستوتالابی) بالسفید
- Black Stork Ciconia nigra لکلک سیاه
- White Stork Ciconia ciconia لکلک سفید
- Great Cormorant Phalacrocorax carbo باکلان (قرهقار) بزرگ
- Glossy Ibis Plegadis falcinellus اکراس سیاه
- Eurasian Spoonbill Platalea leucorodia کفچهنوک اوراسیایی
- Eurasian Bittern Botaurus stellaris بوتیمار بزرگ
- Little Bittern Ixobrychus minutus بوتیمار کوچک
- Black-crowned Night Heron Nycticorax nycticorax حواصیل (وِکای) شب
- Squacco Heron Ardeola ralloides حواصیل (وِکای) زرد
- Indian Pond Heron Ardeola grayii حواصیل (وِکای) هندی
- Western Cattle Egret Bubulcus ibis گاوچرانک غربی (معمولی)
- Grey Heron Ardea cinerea حواصیل (وِکای) خاکستری
- Purple Heron Ardea purpurea حواصیل (وِکای) ارغوانی
- Great Egret Ardea (Casmerodius) alba اگرت (قار) بزرگ
- Little Egret Egretta garzetta اگرت (قار) کوچک
- Great White Pelican Pelecanus onocrotalus پلیکان (لمبر) سفید
- Western Osprey Pandion haliaetus عقاب ماهیگیر
- Black-winged Kite Elanus caeruleus کورکور بالسیاه
- Egyptian Vulture Neophron percnopterus کرکس کوچک (مصری)
- European Honey Buzzard Pernis apivorus سارگپۀ عسلی (سارگپۀ جنگلی) اروپایی
- Griffon Vulture Gyps fulvus دال قهوهای
- Cinereous Vulture Aegypius monachus دال سیاه
- Short-toed Snake Eagle Circaetus gallicus عقاب مارخوار
- Greater Spotted Eagle Clanga clanga عقاب خالدار بزرگ (تالابی)
- Booted Eagle Hieraaetus pennatus عقاب پرپا
- Steppe Eagle Aquila nipalensis عقاب دشتی (صحرایی)
- Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca عقاب شاهی
- Golden Eagle Aquila chrysaetos عقاب طلایی
- Bonelli’s Eagle Aquila fasciata عقاب دوبرادر
- Shikra Tachyspiza badia پیغوی کوچک (شِکَره)
- Eurasian Sparrowhawk Accipiter nisus قرقی (باشه) اوراسیایی
- Eurasian Goshawk Astur gentilis طرلان (شهباز) اوراسیایی
- Western Marsh Harrier Circus aeruginosus سنقر تالابی غربی
- Hen Harrier Circus cyaneus سنقر خاکستری
- Pallid Harrier Circus macrourus سنقر سفید
- Montagu’s Harrier Circus pygargus سنقر گندمزار
- Black Kite Milvus migrans کورکور سیاه
- White-tailed Eagle Haliaeetus albicilla عقاب دریایی دمسفید
- Long-legged Buzzard Buteo rufinus سارگپه پابلند
- Common Buzzard Buteo buteo سارگپه معمولی
- Western Barn Owl Tyto alba جغد انباری
- Little Owl Athene noctua جغد کوچک
- Eurasian Scops Owl Otus scops مرغ حق اوراسیایی
- Long-eared Owl Asio otus جغد گوشدراز
- Short-eared Owl Asio flammeus جغد تالابی
- Eurasian Eagle-Owl Bubo bubo شاهبوف اوراسیایی
- Tawny Owl Strix aluco جغد جنگلی
- Eurasian Hoopoe Upupa epops هدهد (پوپَک) اوراسیایی
- European Roller Coracias garrulus سبزقبای اروپایی
- Common Kingfisher Alcedo atthis ماهیخورک معمولی (کوچک)
- Pied Kingfisher Ceryle rudis ماهیخورک ابلق
- Persian (Blue-cheeked) Bee-eater Merops persicus زنبورخوار ایرانی (گلوخرمایی)
- European Bee-eater Merops apiaster زنبورخوار اروپایی
- Eurasian Wryneck Jynx torquilla دارکوب قهوهای
- Syrian Woodpecker Dendrocopos syriacus دارکوب باغی
- Lesser Kestrel Falco naumanni دلیجۀ کوچک (ناخنسفید)
- Common Kestrel Falco tinnunculus دلیجۀ معمولی
- Merlin Falco columbarius ترمتای
- Eurasian Hobby Falco subbuteo لیل اوراسیایی
- Saker Falcon Falco cherrug بالابان (چرغ)
- Peregrine Falcon Falco peregrinus شاهین بحری
- Rose-ringed Parakeet Psittacula krameri طوطی طوقصورتی
- Red-backed Shrike Lanius collurio سنگچشم پشتسرخ
- Isabelline (Daurian) Shrike Lanius isabellinus سنگچشم دمسرخ دشتی
- Turkestan (Red-tailed) Shrike Lanius phoenicuroides سنگچشم دمسرخ تورانی
- Lesser Grey Shrike Lanius minor سنگچشم خاکستری کوچک
- Great Grey Shrike Lanius excubitor سنگچشم خاکستری بزرگ
- Woodchat Shrike Lanius senator سنگچشم سرحنایی
- Masked Shrike Lanius nubicus سنگچشم پیشانیسفید
- Eurasian Golden Oriole Oriolus oriolus پریشاهرخ اوراسیایی
- Eurasian Magpie Pica pica زاغی اوراسیایی
- Red-billed Chough Pyrrhocorax pyrrhocorax زاغ کوهی نوکسرخ
- Alpine Chough Pyrrhocorax graculus زاغ کوهی نوکزرد
- Western Jackdaw Coloeus monedula کلاغک گردنبور
- Rook Corvus frugilegus کلاغ سیاه
- Hooded Crow Corvus cornix کلاغ ابلق
- Northern (Common) Raven Corvus corax غراب سیاه (شمالی)
- Grey Hypocolius Hypocolius ampelinus میوهخوار
- Great Tit Parus major چرخریسک بزرگ
- Eurasian Penduline Tit Remiz pendulinus چرخریسک بلوطی سرخاکستری
- Greater Hoopoe-Lark Alaemon alaudipes چکاوک هدهدی
- Desert Lark Ammomanes deserti چکاوک بیابانی
- Bar-tailed Lark Ammomanes cinctura چکاوک سردمسیاه
- Woodlark Lullula arborea چکاوک درختی
- Oriental Skylark Alauda gulgula چکاوک آسمانی کوچک
- Eurasian Skylark Alauda arvensis چکاوک آسمانی بزرگ
- Crested Lark Galerida cristata چکاوک کاکلی
- Horned Lark Eremophila alpestris چکاوک شاخدار
- Greater Short-toed Lark Calandrella brachydactyla چکاوک پنجهکوتاه بزرگ
- Bimaculated Lark Melanocorypha bimaculata چکاوک طوقی
- Calandra Lark Melanocorypha calandra چکاوک گندمزار (چکاوک طُرقه)
- Turkestan (Lesser) Short-toed Lark Alaudala (Calandrella) heinei چکاوک پنجهکوتاه تورانی (کوچک)
- White-eared Bulbul Pycnonotus leucotis بلبل خرما
- Sand Martin Riparia riparia چلچله رودخانهای
- Barn Swallow Hirundo rustica پرستوی خانگی
- Eurasian Crag Martin Ptyonoprogne rupestris چلچله کوهی
- Common House Martin Delichon urbicum چلچله دمگاهسفید
- Red-rumped Swallow Cecropis daurica پرستوی دمگاهحنایی
- Cetti’s Warbler Cettia cetti سسک دمپهن
- Scrub Warbler Scotocerca inquieta سسک جنبان
- Willow Warbler Phylloscopus trochilus سسک بیدی
- Common Chiffchaff Phylloscopus collybita سسک چیفچاف معمولی
- Green Warbler Phylloscopus nitidus سسک سبز {بیدی}
- Great Reed Warbler Acrocephalus arundinaceus سسک نیزار بزرگ
- Clamorous Reed Warbler Acrocephalus stentoreus سسک نیزار پرصدا
- Moustached Warbler Acrocephalus melanopogon سسک ابروسفید
- Sedge Warbler Acrocephalus schoenobaenus سسک جگنزار
- Paddyfield Warbler Acrocephalus agricola سسک شالیزار
- Blyth’s Reed Warbler Acrocephalus dumetorum سسک نیزار خاوری
- Common Reed Warbler Acrocephalus scirpaceus سسک نیزار معمولی
- Marsh Warbler Acrocephalus palustris سسک تالابی زیتونی
- Sykes’s Warbler Iduna rama سسک درختی هندی
- Eastern Olicaveous Warbler Iduna pallida سسک درختی زیتونی شرقی
- Upcher’s Warbler Hippolais languida سسک درختی بزرگ
- Eurasian Blackcap Sylvia atricapilla سسک سرسیاه
- Garden Warbler Sylvia borin سسک باغی
- Barred Warbler Sylvia nisoria سسک سینهنواری (سینهراهراه)
- Lesser Whitethroat Sylvia curruca سسک گلوسفید کوچک
- Eastern Orphean Warbler Curruca crassirostris سسک چشمسفید شرقی
- Asian Desert Warbler Sylvia nana سسک بیابانی آسیایی
- Common Whitethroat Sylvia communis سسک گلوسفید بزرگ
- Goldcrest Regulus regulus سسک تاجطلایی
- Eurasian Wren Troglodytes troglodytes الیکایی
- Western Rock Nuthatch Sitta neumayer کمرکُلی کوچک
- Eastern Rock Nuthatch Sitta tephronota کمرکُلی بزرگ
- Common Myna Acridotheres tristis مینای معمولی (هندی)
- Rosy Starling Pastor roseus سار صورتی
- Common Starling Sturnus vulgaris سار سیاه
- Ring Ouzel Turdus torquatus توکای طوقی
- Common Blackbird Turdus merula توکای سیاه
- Black-throated Thrush Turdus atrogularis توکای گلوسیاه
- Redwing Turdus iliacus توکای پهلوسرخ
- Song Thrush Turdus philomelos توکای باغی
- Mistle Thrush Turdus viscivorus توکای بزرگ
- Rufous-tailed Scrub Robin Cercotrichas galactotes دمچتری حنایی
- Spotted Flycatcher Muscicapa striata مگسگیر خالدار
- European Robin Erithacus rubecula سینهسرخ اروپایی
- Bluethroat Luscinia svecica گلوآبی
- Thrush Nightingale Luscinia luscinia بلبل خالدار
- Common Nightingale Luscinia megarhynchos بلبل هزاردستان
- White-throated Robin Irania gutturalis سینهسرخ ایرانی
- Semicollared Flycatcher Ficedula semitorquata مگسگیر نیمطوق
- Red-breasted Flycatcher Ficedula parva مگسگیر سینهسرخ
- Eversmann’s Redstart Phoenicurus erythronotus دمسرخ پشتبلوطی
- Black Redstart Phoenicurus ochruros دمسرخ سیاه
- Common Redstart Phoenicurus phoenicurus دمسرخ معمولی
- Rufous-tailed Rock Thrush Monticola saxatilis طرقۀ کوهی حنایی
- Blue Rock Thrush Monticola solitarius طرقۀ کوهی کبود (بنفش)
- Whinchat Saxicola rubetra چک بوتهای
- European Stonechat Saxicola rubicola چک اروپایی
- Siberian Stonechat Saxicola maurus چک سیبری
- Isabelline Wheatear Oenanthe isabellina چکچک دشتی
- Northern Wheatear Oenanthe oenanthe چکچک کوهی
- Persian (Red-tailed) Wheatear Oenanthe chrysopygia چکچک ایرانی (دمسرخ)
- Eastern Black-eared Wheatear Oenanthe melanoleuca چکچک گوشسیاه شرقی
- Desert Wheatear Oenanthe deserti چکچک بیابانی
- Mourning Wheatear Oenanthe lugens چکچک ابلق جنوبی
- Finsch’s Wheatear Oenanthe finschii چکچک پشتسفید
- Variable (Eastern Pied) Wheatear Oenanthe picata چکچک ابلق خاوری
- Hume’s Wheatear Oenanthe albonigra چکچک سیاه شکمسفید
- House Sparrow Passer domesticus گنجشک خانگی
- Spanish Sparrow Passer hispaniolensis گنجشک سینهسیاه
- Rock Sparrow Petronia petronia گنجشک کوهی
- Radde’s Accentor Prunella ocularis صعوه ابروسفید
- Dunnock Prunella modularis صعوه جنگلی (باغی)
- Western Yellow Wagtail Motacilla flava دمجنبانک شکمزرد
- Citrine Wagtail Motacilla citreola دمجنبانک لیمویی
- Grey Wagtail Motacilla cinerea دمجنبانک خاکستری
- White Wagtail Motacilla alba دمجنبانک ابلق
- Tawny Pipit Anthus campestris پیپت (نازپای) خاکی
- Tree Pipit Anthus trivialis پیپت (نازپای) درختی
- Red-throated Pipit Anthus cervinus پیپت (نازپای) گلوسرخ
- Water Pipit Anthus spinoletta پیپت (نازپای) تالابی
- Common Chaffinch Fringilla coelebs سهره جنگلی
- Brambling Fringilla montifringilla سهره دمگاهسفید
- Hawfinch Coccothraustes coccothraustes سهره نوکبزرگ
- Eurasian Crimson-winged Finch Rhodopechys sanguineus سهره بالسرخ
- Trumpeter Finch Bucanetes githagineus سهره صورتی
- Common Rosefinch Carpodacus erythrinus سهره گلی
- European Greenfinch Chloris chloris سهره سبز
- Desert Finch Rhodospiza obsoleta سهره خاکی
- Twite Linaria flavirostris سهره کوهی
- Common Linnet Linaria cannabina سهره سینهسرخ
- European Goldfinch Carduelis carduelis سهره طلایی اروپایی
- Red-fronted Serin Serinus pusillus سهره پیشانیسرخ
- Eurasian Siskin Spinus spinus سهره زرد اوراسیایی
- Corn Bunting Emberiza calandra زردپره مزرعه
- Rock Bunting Emberiza cia زردپره کوهی
- Grey-necked Bunting Emberiza buchanani زردپره سرخاکستری
- Ortolan Bunting Emberiza hortulana زردپره سرزیتونی
- Black-headed Bunting Emberiza melanocephala زردپره سرسیاه
- Common Reed Bunting Emberiza schoeniclus زردپره نیزار
چند زیرگونۀ مهم
- Heuglin’s (Siberian) Gull Larus fuscus heuglini کاکایی {پشتسیاه} سیبری
- Steppe Buzzard Buteo buteo vulpinus سارگپه {معمولی} دشتی
- Red-naped Shaheen Falco peregrinus babylonicus شاهین آسیای میانه (پسسرسرخ)
- Ukraine (Homeyer’s) Grey Shrike Lanius excubitor homeyeri سنگچشم خاکستری اوکراینی (هومیری)
- Steppe Steppe Grey Shrike Lanius excubitor pallidirostris سنگچشم خاکستری دشتی
—–
منابع
کابلی، محمد، منصور علی آبادیان، محمد توحیدیفر، علیرضا هاشمی، سید بابک موسوی و کیس رزلار (1395). اطلس پرندگان ایران، سازمان حفاظت محیط زیست، 620 ص.
*****