نام‌نامۀ پرندگان ایران
گردآوری و پژوهش: ابوالقاسم خالقی‌زاده
By: Abolghasem Khaleghizadeh
تازه‌ترین به‌روزرسانی: 20 شهریور 1405
آبچلیک
آبچلیک (در فهرست جرویس رید)= یلوه
آب‌شکاف
آلاگزنه (در فهرست جرویس رید)= سنگ‌چشم
آلُه (نامی کهن)= عقاب
آمرو (نامی کهن و مرغ افسانه‌ای) = ؟؟؟
آنقوت
آووست= نوک‌خنجری
آهوبره= هوبره
ابابیل= بادخورک، پرستو
ابیا
اردک ماهی‌خوار= مرگوس
اردک= مرغابی
ارّه‌نوک= اردک ماهی‌خوار، مرگوس
اسفرود (در فهرست جرویس رید)= باقرقره، کوکر
اسکوآ= کاکایی اقیانوسی
اَشوزوشت (نامی کهن و مرغ افسانه‌ای)= جغد
اکراس
اگرت= قار
الیکایی
بادخورک
باز دریایی (در فهرست جرویس رید) = کاکایی اقیانوسی، اسکوآ
باز گنجشک‌خوار (در فهرست جرویس رید) = قرقی و پیغو
باز= قوش، واشه، واشک
باز (در فهرست جرویس رید)= سنقر
بازک= واشه
باسترک (در فهرست جرویس رید)= ترقه، سار
باشه= قرقی
باقرقره (از نام ترکی باقری‌قره)= کوکر
باکلان (نامی روسی)= قره‌قار، دارقاز، قره‌قاز
بالابان (نامی اوکراینی)= چَرغ، چرخ، کرشیپتر، کرشفت
بال‌لاکی
بایقوش (از نام ترکی بایه‌قوش)= جغد
بحری
بدبده= بلدرچین
بَط (نامی عربی)= مرغابی
بلبل
بلبل خرما
بلدرچین= سمانه، وُشم، کرگ، وردیج، ورتیج
بنجشک= گنجشک
بوبی
بوتیمار= غم‌خورک
بوچانگا
بوف= کوف، بوفِ کور، خرکوف
بوف کور
بوم (در فهرست جرویس رید)= جغدهای گوش‌دار
پاشلک
پاشله (در فهرست جرویس رید)= پاشلک
پرستو
پرستودریایی
پرندۀ باتلاقی ((در فهرست جرویس رید))= برای طاووسک و چنگر نوک‌سرخ (واژه Swamphen)
پَروُدَرش (نامی کهن)= خروس
پری‌شاهرخ= انجیرخوار، اَهِل، آییل
پُش= جغد
پلیکان= مرغ سقا، لَمبَر
پوپک= هدهد
پیپت= نازپا
پیغو= پیقو
تَذَرو (نامی کهن)= قرقاول
تَر= صعوه
ترقه
ترلان= طرلان، شهباز
ترمتا
ترم‌تای= شاهین کوچک
ترمته= ترم‌تای
تُک= نوک
تلیله
تلیله (در فهرست جرویس رید)= گیلانشاه
تلیله سنگی (در فهرست جرویس رید)= چاخلق
تنجه
تنگ‌باز= ؟؟؟
توتی= طوطی
تورنگ= قرقاول
توکا
تیهو
جغد= اشوزوشت، چغد، بوم
جغدک= جغد کوچک
جلود (در فهرست جرویس رید)= سلیم طوقی
جی‌جاق= زاغ جنگلی
جیرفتی
چاخرُق= چاخلق
چاخلق= تلیله سنگی
چارخو= چنگر نوک‌سرخ
چَخرواک (نامی کهن)= چرخ‌آواز، سار
چرخ‌ریسک= چرخ‌ریسو، چرخ‌ریسوک
چرخ= بالابان
چَرغ (چَرخ) (نام رایج در هزارۀ گذشته)= بالابان
چُغد= جغد
چَک
چَکاو= چکاوک
چَکاوک= چکاو، چکاوه
چَکاوه= چکاوک
چکچکی= چکچک
چکچکی (در فهرست جرویس رید)= چک‌ها
چلچله
چلچله (در فهرست جرویس رید)= پرستوها و چلچله‌ها
چلچلۀ بیابانی (در فهرست جرویس رید)= گلاریول
چمروش (نامی کهن و مرغ افسانه‌ای)= مرغ برچیننده
چنگال
چنگر
چنگر نوک‌سرخ= چارخو
چَنگل= چنگر
چوب‌پا
چیف‌چاف
چینامروش (نامی کهن و مرغ افسانه‌ای)= مرغ برچیننده
حاجی لک‌لک= لک‌لک سفید
حواصل= پلیکان
حواصیل= وِکا
حوصل= کیسه، چینهدان
خربَط= غاز
خرچال= غاز
خرکوف= شاه بوف
خروس کُلی
خروس کولی
خوتکا
دارخزک
دارغاز
دارقاز
دارکوب
دال= دالمن
دالمَن= دال
دانه‌خوار (در فهرست جرویس رید) = زردپره
دراج= درج
درج= دراج
درخت‌بالارو (در فهرست جرویس رید) = دارخزک
درنا= کُلنگ، قلنگ
دلیجه= موش‌گیرک
دلیجه ناخن‌سفید= دلیجۀ کوچک
دلیجه ناخن‌سیاه= دلیجۀ معمولی
دم‌جنبان (در فهرست جرویس رید)= دم‌جنبانک
دم‌جنبانک
دم‌چتری
دم‌سرخ
دوبرادر
دم‌قرمز (در فهرست جرویس رید)= دم‌سرخ
دیدومک
دیوارخزک
ذوالفقار (در فهرست جرویس رید) = بوچانگا
زاغ
زاغ (در فهرست جرویس رید)= جی‌جاق
زاغ بور= زاغ کویری
زاغ خالدار
زاغ کوهی
زاغچه (در فهرست جرویس رید) = زاغی
زاغک= زاغی
زاغی= زاغک، زاغچه
زرج= دراج
زردپره
زغن (نامی کهن)= کورکور
زنبورخوار
زنگوله‌بال
زیرآبروک
سار
سارِ گر (نامی کهن)= کرکس !
سارگپه
سبزقبا
سِسک
سقا
سَلّاخ= سنگ چشم
سَلیم
سنقر
سنقر (در فهرست جرویس رید)= سارگپه
سنگ‌بالارو (در فهرست جرویس رید) = دیوارخزک
سنگ‌چشم
سنگ‌گردان
سِهره
سهرۀ ریز= مونیا
سی (نامی کهن)= غاز
سی‌رنگ= سیمرغ
سیاه‌خروس
سیمرغ= پرندۀ افسانه‌ای
سینه‌سرخ
سَئِن مُرغو= سیمرغ، شاهین
شانه‌به‌سر= هدهد، پوپک
شاه‌باز= طرلان
شاه‌بوف
شاهین
شاهینک= شاهین کوچک
شبان‌فریب= چکاوک هدهدی، چکچک دشتی، شبگرد
شباویز (نامی کهن)= مرغ حق
شبگرد
شبگرد
شکره= پرندۀ شکاری
شناگر= فالاروپ
شُنقار
شهباز= طرلان
شهباز (در فهرست جرویس رید)= شاهین لاچین
شهدخوار
شیرجه‌رو= غواص
شیردال
صدف‌خوار
صَعوه= تَر
صقر= ؟؟؟
طاووس= تاووس
طاووسک
طُرقه
طرلان= شهباز، شاه‌باز
طوطی= توتی
عروس‌غاز
عروس‌مرغابی= تنجه
عقاب= آلُه
عندلیب= بلبل
عندلیب (در فهرست جرویس رید)= نام عمومی برای گلوآبی
عنقا= سیمرغ؟
غاز
غراب= کلاغ، غراب
غزلاغ= چکاوک، پیپت
غزلاغ (در فهرست جرویس رید)= پیپت‌ها، نازپاها
غلیواج= کورکور
غلیواژ= کورکور
غم‌خورک= بوتیمار
غواص= شیرجه‌رو
فاخته= کوکو، قمری، یاکریم
فالاروپ= شناگر
فلامینگو= مرغ حسینی، مرغ آتشی
فیلوش
قار
قاز
قرقاول= تذَرو، تورنگ، تیرنگ
قرقی= باشه
قره‌غاز= باکلان
قره‌قار= باکلان
قُقنوس= سیمرغ
قُلِنگ= درنا
قمری
قو
قوش
کاسکین‌مُرغ (نامی کهن)= سبزقبا یا زاغ
کاکایی
کاکایی اقیانوسی
کبک
کبوتر= کفتر
کبوتردریایی
کَرشِفت= ؟؟؟
کَرک، کرگ= مرغ خانگی
کرکس (در فهرست جرویس رید)= کورکور
کرکس= لاشخور، دال
کرک، کَرگ= بلدرچین
کَرگاس= کرکس
کفچه‌نوک
کِشیم
کفل‌سفید (در فهرست جرویس رید) = چکچک
کلاغ
کلاغ کوهی
کلنگ (در فهرست جرویس رید)= درنا
کلیواژ= کورکور
کمرکلی
کمرکولی= کمرکُلی
کَمرو (نامی کهن و مرغ افسانه‌ای) = ؟؟؟
کَمَک (نامی کهن و مرغ افسانه‌ای)= مرغ کَم‌کننده
کنگر= جغد
کوچ= جغد
کورکور= زغن
کورکوره= کورکور
کوف= بوف
کوکر= باقرقره
کوکو
کوند= جغد
گاوچرانک
گلاریول= چلچلۀ بیابانی
گنجشک= ونج
گیلار
گیلانشاه
لاجین=شاهین لاچین
لاچین= شاهین لاچین
لاشخور= کرکس
لقلق= لک‌لک
لک‌لک
لک‌لک سفید= حاجی لک‌لک
لَمبَر= پلیکان
لیکو
لیل= شاهینِ زیبا
مارگردن
ماکیان
ماکیان (در فهرست جرویس رید)= کشیم
ماهی‌خوار (در فهرست جرویس رید)= حواصیل، اگرت
ماهی‌خورک
مرغ
مرغ آتشی
مرغ باران (در فهرست جرویس رید)= سلیم
مرغ بنفشه‌قبا (در فهرست جرویس رید)= شهدخوار
مرغ بهمن (نامی کهن)= جغد
مرغ پُرگو (در فهرست جرویس رید)= لیکو
مرغ توت‌خوار(در فهرست جرویس رید)= میوه‌خوار
مرغ توفان= مرغ طوفان
مرغ تندرو (در فهرست جرویس رید)= دودوک
مرغ حسین (در فهرست جرویس رید)= فلامینگو
مرغ حسینی= فلامینگو
مرغ حق
مرغ زرین= مگس‌مرغ
مرغ زورپرک (نامی کهن)= جغد
مرغ زیر آب (در فهرست جرویس رید)= زیرآبروک
مرغ سقا (در فهرست جرویس رید)= پلیکان
مرغ سنگ (در فهرست جرویس رید)= کمرکلی
مرغ شباهنگ= بلبل، مرغ حق
مرغ شناگر (در فهرست جرویس رید)= شناگر، فالاروپ
مرغ ماهی‌خوار
مرغ مردارخوار
مرغ نوروزی (در فهرست جرویس رید)= کاکایی
مرغ وای حسین کشته شد (نامی عامیانه)= دراج
مرغابی
مرغابی (در فهرست جرویس رید)= خوتکا
مرگوس= اردک ماهی‌خوار، ارّه‌نوک
مگس‌گیر
موسیجه (نامی کهن)= موسی کوتقی، قمری
موش گیر= کورکور
موش گیرک= کورکور
موش‌خوار (در فهرست جرویس رید)= دلیجه
میش‌مرغ
میوه‌خوار
مینا
نازپا (نامی نوساخته)= پیپت
نوک‌خنجری= آووست
نوک‌کج (فهرست جرویس رید) = آووست
وارغَن، وارغَنه= بال‌زن، شاهین، دلیجه
وارغنه
واشه
واشک
واق= حواصیل شب
وَرتیج= بلدرچین
وردِج= بلدرچین
وردیج= بلدرچین
وُشم= بلدرچین
وَنج= گنجشک
هدهد= شانه‌به‌سر، پوپک، مرغ سلیمان
هزار= بلبل
هزاردستان= بلبل هزاردستان
هما
هوبره= آهوبره
هیلاری دَری= کرکس !
یاکریم
یاکریم (در گویش عامیانه) = قمری
یلوه
یلوه (در فهرست جرویس رید)= آبچلیک
نام‌های لاتین
Alaudala (Calandrella) rufescens
Arabian (Barbary) Falcon
Ardea (Casmerodius) alba
Ardenna (Puffinus) griseus
Bearded Vulture (Lammergeier)
Blue-cheeked (Persian) Bee-eater
Bucanetes (Rhodopechys)
Calidris (Philomachus) pugnax
Casmerodius (Ardea)
Cecropis (Hirundo) daurica
Cercotrichas (Erythropygia) galactotes
Chroicocephalus (Larus)
Cinnyris (Nectarinia) asiaticus
Clanga (Aquila) clanga
Coloeus (Corvus) monedula
Cyanistes (Parus) caeruleus
Emberiza (Miliaria) calandra
Heuglin’s (Siberian) Gull
Ichthyaetus (Larus)
Iduna (Hippolais) pallida
Iranian (Pleske’s) Ground Jay
Linaria (Carduelis) cannabina
Microcarbo (Phalacrocorax) pygmeus
Northern (Common) Raven
Onychoprion (Sterna)
Pastor (Sturnus) roseus
Periparus (Parus) ater
Persian (Red-tailed) Wheatear
Philomachus (Calidris) pugnax
Poecile (Parus) lugubris
Ptyonoprogne (Hirundo)
Red (Grey) Knot
Rhodospiza (Rhodopechys) obsolete
Spilopelia (Streptopelia) senegalensis
Spinus (Carduelis) spinus
Turkestan (Red-tailed) Shrike
Ukraine (Homeyer’s) Grey Shrike
White Wagtail (Pied Wagtail)
*****