فهرست 62 گونه و 8 زیرگونه از پرندگان کمیاب ایران
List of 62 species and 8 subspecies of scarce birds in Iran
گردآوری: ابوالقاسم خالقیزاده، شادروان درک اسکات و محمد توحیدیفر
By: Abolghasem Khaleghizadeh, Derek Scott & Mohammad Tohidifar
تازهترین بهروزرسانی: 8 دی 1404
Last updated: 29 December 2025
*** گونههای کمیاب، گونههایی هستند که به صورت رکوردهای پراکنده در کشور دیده میشوند یا بهطور محلی فراوان هستند. بر اساس یک تعریف برآوردی، این گونهها تقریبا هر سال یکبار در کشور ثبت میشوند.
** نیاز به یادآوری است که همۀ رکوردهای دیدهشده از گونههای این فهرست از سراسر کشور به ثبت خواهند رسید.
*** Scarce species are those species being recorded as scattered records around Iran or they are locally common species in Iran. Based on a rough estimation, they are being recorded once every year.
** For the list of Iranian scarce bird species, all records will be announced.
——
- Red-breasted Goose Branta ruficollis عروسغاز
- Lesser White-fronted Goose Anser erythropus غاز پیشانیسفید کوچک
- Tundra Swan Cygnus columbianus قوی کوچک
- Marbled Duck Marmaronetta angustirostrisاردک مرمری
- Greater Scaup Aythya marila اردک سرسیاه
- Long-tailed Duck Clangula hyemalis اردک دمدراز
- Common Goldeneye Bucephala clangula اردک چشمطلایی
- Smew Mergellus albellus اردک ماهیخوار (مرگوس) سفید
- Goosander Mergus merganser اردک ماهیخوار (مرگوس) بزرگ
- Red-breasted Merganser Megus serrator اردک ماهیخوار (مرگوس) کاکلی
- White-headed Duck Oxyura lecocephala اردک سرسفید
- Red-necked Grebe Podiceps grisegena کشیم گردنسرخ
- Horned Grebe Podiceps auritus کشیم گوشدار
- Baillon’s Crake Porzana pusilla یلوۀ نوکسبز
- White-breasted Waterhen Amaurornis phoenicurus طاووسک سینهسفید
- Siberian Crane Grus leucogeranus درنای (کُلنگ) سیبری
- Demoiselle Crane Grus virgo درنای (کُلنگ) طناز
- Sociable Lapwing Vanellus gregarius خروسکُلی اجتماعی (ابروسفید)
- Pacific Golden Plover Pluvialis fulva سلیم طلایی خاوری
- Caspian Plover Charadrius asiaticus سلیم سینهبلوطی
- Eurasian Dotterel Charadrius morinellus سلیم کوهی
- Great Knot Calidris tenuirostris تلیلۀ بزرگ
- Great Snipe Gallinago media پاشلک بزرگ Once during the past decade
- Black-winged Pratincole Glareola nordmanni گلاریول بالسیاه
- Heuglin’s Gull (Siberian Gull) Larus fuscus heuglini زیرگونۀ کاکایی {پشتسیاه} سیبری
- Steppe Gull Larus fuscus barabensis زیرگونۀ کاکایی {پشتسیاه} آسیای میانه
- Black Tern Chlidonias niger پرستودریایی (پرستوتالابی) سیاه
- Black-throated Loon Gavia arctica غواص (شیرجهرو) گلوسیاه
- Egyptian Vulture Neophron percnopterus کرکس کوچک (مصری)
- Cinereous Vulture Neophron aegypius monachus دال سیاه
- Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca عقاب شاهی
- Greater Spotter Eagle Clanga clanga عقاب خالدار بزرگ
- Levant Sparrowhawk Tachyspiza brevipes پیغوی بزرگ
- Eurasian Goshawk Astur gentilis طرلان (شهباز) اوراسیایی
- Montagu’s Harrier Circus pygargus سنقر گندمزار
- Pallas’s Fish Eagle Haliaeetus leucoryphus عقاب دریایی پالاس
- Rough-legged Buzzard Buteo lagopus سارگپۀ پرپا
- Brown Fish Owl Ketupa zeylonensis بوف ماهیخوار
- Omani Owl Strix butleri جغد طلایی
- Red-footed Falcon Falco vespertinus شاهین پاسرخ
- Sooty Falcon Falco concolor شاهین دودی
- Saker Falcon Falco cherrug بالابان (چَرغ)
- Siberian Falcon Falco peregrinus calidus زیرگونۀ شاهین سیبری (سینهسفید)
- Arabian (Barbary) Falco peregrinus pelegrinoides زیرگونۀ شاهین عربی (شاهین باربِری)
- Ukraine (Homeyer’s) Grey Shrike Lanius excubitor زیرگونۀ سنگچشم خاکستری اوکراینی (هومیری)
- Bohemian Waxwing Bombycilla garrulus باللاکی
- White-crowned Penduline Tit Remiz coronatus چرخریسک بلوطی سرسفید
- Intermediate Tit Parus major intermedius زیرگونۀ چرخریسک خراسانی (میانی)
- Bimaculated Lark Melanocorypha bimaculata چکاوک طوقی
- White-winged Lark Alauda leucoptera چکاوک بالسفید
- Oriental Skylark Alauda gulgula چکاوک آسمانی کوچک
- Yellow-browed Warbler Phylloscopus inornatus سسک ابروزرد
- Hume’s Leaf Warbler Phylloscopus humei سسک ابروزرد هیوم
- Paddyfield Warbler Acrocephalus agricola سسک شالیزار
- Blyth’s Reed Warbler Acrocephalus dumetorum سسک تالابی خاوری
- Marsh Warbler Acrocephalus palustris سسک تالابی زیتونی
- Booted Warbler Iduna caligata سسک درختی کوچک
- Common Grasshopper Warbler Locustella naevia سسک ملخی
- Savi’s Warbler Locustella luscinioides سسک خوشصدا
- Desert Whitethroat Sylvia minula سسک گلوسفید بیابانی
- Hume’s Lesser Whitethroat Sylvia althaea سسک گلوسفید هیوم
- Brahminy Starling Sturnia pagodarum سار کاکلسیاه (برهمایی)
- Thrush Nightingale Luscinia luscinia بلبل خالدار
- Yellow-headed (Yellow) Wagtail Motacilla flava lutea زیرگونۀ دمجنبانک شکمزرد سرزرد Misidentification with Citrine Wagtail and Population
- White-headed (Yellow) Wagtail Motacilla flava leucocephala زیرگونۀ دمجنبانک شکمزرد سرسفید
- Richard’s Pipit Anthus richardi پیپت (نازپای) بزرگ (پادراز)
- Eurasian Bullfinch Pyrrhula pyrrhula سهرۀ سرسیاه
- Twite Linaria flavirostris سهرۀ کوهی
- Pine Bunting Emberiza leucocephalos زردپرۀ گونهسفید
- Cinereous Bunting Emberiza cineracea زردپرۀ رخزرد
*****