فهرست پرندگان وحشی استان سیستان و بلوچستان (نسخۀ 11، سال 1405)

Checklist of the wild birds of Sistan va Baluchestan province (version 11, 2026)

گردآوری: آقای ابوالقاسم خالقی‌زاده

By: Abolghasem Khaleghizadeh

تازه‌ترین به‌روزرسانی: 27 اردیبهشت 1405

Last updated: 17 May 2026

بر پایۀ کتاب اطلس پرندگان ایران (کابلی و همکاران 1395)، نخست 241 گونه ثبت شد. سپس یافته‌های بازدیدهای میدانی (داده‌های چاپ‌نشده) افزوده شد. در فهرست کنونی، نام 395 گونه از پرندگان استان سیستان و بلوچستان آمده است.

The present list comprises 395 bird species recorded in Sistan & Baluchestan province.

Lesser Whistling Duck Dendrocygna javanica اردک سوت‌زن هندی
Greylag Goose Anser anser غاز خاکستری
Common Shelduck Tadorna tadorna تنجه
Ruddy Shelduck Tadorna ferruginea آنقوت
Cotton Pygmy Goose Nettapus coromandelianus خوتکای گردن‌سفید
Gadwall Anas strepera اردک ارده‌ای
Eurasian Wigeon Anas penelope گیلار اوراسیایی
Mallard Anas platyrhynchos مرغابی سرسبز
Northern Shoveler Anas clypeata اردک نوک‌پهن شمالی
Northern Pintail Anas acuta فیلوش شمالی
Garganey Anas querquedula خوتکای ابروسفید
Eurasian Teal Anas crecca خوتکای جُرّه
Marbled Duck Marmaronetta angustirostris اردک مرمری
Red-crested Pochard Netta rufina اردک تاج‌دار
Common Pochard Aythya ferina اردک سرحنایی
Ferruginous Duck Aythya nyroca اردک بلوطی
Tufted Duck Aythya fuligula اردک سیاه‌کاکل
Velvet Scoter Melanitta fusca سیاه‌اردک مخملی
Long-tailed Duck Clangula hyemalis اردک دم‌دراز
Red-breasted Merganser Mergus serrator اردک ماهی‌خوار کاکلی
White-headed Duck Oxyura leucocephala اردک سرسفید
Chukar Partridge Alectoris chukar کبک کوهپایه
See-see Partridge Ammoperdix griseogularis تیهو
Black Francolin Francolinus francolinus دراج سیستان
Grey Francolin Francolinus pondicerianus جیرفتی
Common Quail Coturnix coturnix بلدرچین (وَردیج)
European Nightjar Caprimulgus europaeus شبگرد اروپایی
Egyptian Nightjar Caprimulgus aegyptius شبگرد مصری
Sykes’s Nightjar Caprimulgus mahrattensis شبگرد بلوچی
Alpine Swift Tachymarptis melba بادخورک کوهی (شکم‌سفید)
Common Swift Apus apus بادخورک معمولی
Pallid Swift Apus pallidus بادخورک دودی (رنگ‌پریده)
Little Swift Apus affinis بادخورک کوچک
Asian Houbara Chlamydotis macqueenii هوبرۀ آسیایی
Jacobin Cuckoo Clamator jacobinus کوکوی ابلق
Asian Koel Eudynamys scolopaceus کوکوسیاه آسیایی
Grey-bellied Cuckoo Cacomantis passerinus کوکوی شکم‌خاکستری
Common Hawk-Cuckoo Hierococcyx varius کوکو-باز معمولی
Oriental Cuckoo Cuculus optatus کوکوی خاوری
Common Cuckoo Cuculus canorus کوکوی معمولی
Chestnut-bellied Sandgrouse Pterocles exustus باقرقره (کوکر) شکم‌بلوطی
Spotted Sandgrouse Pterocles senegallus باقرقره (کوکر) خال‌دار
Black-bellied Sandgrouse Pterocles orientalis باقرقره (کوکر) شکم‌سیاه
Crowned Sandgrouse Pterocles coronatus باقرقره (کوکر) گندمی
Lichtenstein’s Sandgrouse Pterocles lichtensteinii باقرقره (کوکر) راه‌راه
Rock Dove Columba livia کبوتر چاهی
Yellow-eyed Pigeon Columba eversmanni کبوتر چشم‌زرد (خاوری)
European Turtle Dove Streptopelia turtur قمری اروپایی
Oriental Turtle Dove Streptopelia orientalis قمری خاوری
Eurasian Collared Dove Streptopelia decaocto یاکریم اوراسیایی
Red Collared (Red Turtle) Dove Streptopelia tranquebarica یاکریم سرخ
Laughing Dove Spilopelia senegalensis قمری خانگی
Water Rail Rallus aquaticus یلوۀ آبی
Corn Crake Crex crex یلوۀ حنایی
Little Crake Porzana parva یلوۀ کوچک
Spotted Crake Porzana porzana یلوۀ خال‌دار
Common Moorhen Gallinula chloropus چنگر نوک‌سرخ
Eurasian Coot Fulica atra چنگر نوک‌سفید (معمولی)
White-breasted Waterhen Amaurornis phoenicurus طاووسک سینه‌سفید
Grey-headed Swamphen Porphyrio poliocephalus طاووسک سرخاکستری
Demoiselle Crane Grus virgo درنای طناز
Common Crane Grus grus درنای خاکستری
Little Grebe Tachybaptus ruficollis کشیم کوچک
Great Crested Grebe Podiceps cristatus کشیم کاکلی (بزرگ)
Horned Grebe Podiceps auritus کشیم گوش‌دار
Black-necked Grebe Podiceps nigricollis کشیم گردن‌سیاه
Greater Flamingo Phoenicopterus roseus فلامینگوی (بال‌آتشی) بزرگ
Lesser Flamingo Phoeniconaias minor فلامینگوی (بال‌آتشی) کوچک
Common Buttonquail Turnix sylvaticus بلدرچین بوته‌ای
Eurasian Stone-curlew Burhinus oedicnemus چاخ‌لق اوراسیایی
Great Stone-curlew Esacus recurvirostris چاخ‌لق بزرگ
Eurasian Oystercatcher Haematopus ostralegus صدف‌خوار اوراسیایی
Crab-plover Dromas ardeola سلیم خرچنگ‌خوار
Black-winged Stilt Himantopus himantopus چوب‌پای بال‌سیاه
Pied Avocet Recurvirostra avosetta نوک‌خنجری (اَوست) ابلق
Northern Lapwing Vanellus vanellus خروس‌کُلی شمالی (معمولی)
Red-wattled Lapwing Vanellus indicus دیدومک
Sociable Lapwing Vanellus gregarius خروس‌کُلی اجتماعی (ابروسفید)
White-tailed Lapwing Vanellus leucurus خروس‌کُلی دم‌سفید
European Golden Plover Pluvialis apricaria سلیم طلایی اروپایی
Pacific Golden Plover Pluvialis fulva سلیم طلایی خاوری
Grey Plover Pluvialis squatarola سلیم خاکستری
Common Ringed Plover Charadrius hiaticula سلیم طوقی بزرگ
Little Ringed Plover Charadrius dubius سلیم طوقی کوچک
Kentish Plover Charadrius alexandrinus سلیم پاسیاه کوچک
Tibetan (Lesser) Sand Plover Charadrius {mongolus} atrifrons سلیم شنی کوچک (تبتی)
Greater Sand Plover Charadrius leschenaultii سلیم شنی بزرگ
Greater Painted Snipe Rostratula benghalensis پاشلک رنگین
Eurasian Woodcock Scolopax rusticola ابیای اوراسیایی
Jack Snipe Lymnocryptes minimus پاشلک کوچک
Pin-tailed Snipe Gallinago stenura پاشلک دم‌سوزنی
Common Snipe Gallinago gallinago پاشلک معمولی
Black-tailed Godwit Limosa limosa گیلانشاه دم‌سیاه
Bar-tailed Godwit Limosa lapponica گیلانشاه حنایی
Whimbrel Numenius phaeopus گیلانشاه ابروسفید
Eurasian Curlew Numenius arquata گیلانشاه بزرگ
Far Eastern Curlew Numenius madagascariensis گیلانشاه خاور دور
Spotted Redshank Tringa erythropus آبچلیک پاسرخ خال‌دار
Common Redshank Tringa totanus آبچلیک پاسرخ معمولی
Marsh Sandpiper Tringa stagnatilis آبچلیک تالابی
Common Greenshank Tringa nebularia آبچلیک پاسبز
Green Sandpiper Tringa ochropus آبچلیک سبز (تک‌زی)
Wood Sandpiper Tringa glareola آبچلیک خال‌دار پاسبز
Terek Sandpiper Xenus cinereus آبچلیک نوک سربالا
Common Sandpiper Actitis hypoleucos آبچلیک آوازخوان
Ruddy Turnstone Arenaria interpres سنگ‌گردان
Great Knot Calidris tenuirostris تلیله بزرگ
Red (Grey) Knot Calidris canutus تلیله خاکستری
Sanderling Calidris alba تلیله سفید
Little Stint Calidris minuta تلیله کوچک
Temminck’s Stint Calidris temminckii تلیله دم‌سفید
Curlew Sandpiper Calidris ferruginea تلیله بلوطی
Dunlin Calidris alpina تلیله شکم‌سیاه
Broad-billed Sandpiper Limicola falcinellus تلیله نوک‌پهن
Ruff Calidris pugnax تلیلۀ شکیل
Red-necked Phalarope Phalaropus lobatus شناگر (فالاروپ) گردن‌سرخ
Cream-colored Courser Cursorius cursor دودوک
Collared Pratincole Glareola pratincola گلاریول بال‌سرخ
Indian Skimmer Rynchops albicollis آب‌شکاف هندی
Black-legged Kittiwake Rissa tridactyla کاکایی پاسیاه
Slender-billed Gull Chroicocephalus genei کاکایی صورتی
Brown-headed Gull Chroicocephalus brunnicephalus کاکایی سرقهوه‌ای
Black-headed Gull Chroicocephalus ridibundus کاکایی سرسیاه کوچک
Pallas’s Gull Ichthyaetus ichthyaetus کاکایی سرسیاه بزرگ
White-eyed Gull Ichthyaetus leucophthalmus کاکایی چشم‌سفید
Sooty Gull Ichthyaetus hemprichii کاکایی دودی
Common Gull Larus canus کاکایی نوک‌سبز
Caspian Gull Larus cachinnans کاکایی کاسپی (خزری)
Armenian Gull Larus armenicus کاکایی ارمنی
Lesser Black-backed Gull Larus fuscus کاکایی پشت‌سیاه کوچک
Gull-billed Tern Gelochelidon nilotica پرستودریایی نوک‌کاکایی
Caspian Tern Hydroprogne caspia پرستودریایی کاسپی (خزری)
Swift Tern Thalasseus bergii پرستودریایی کاکلی بزرگ
Lesser Crested Tern Thalasseus bengalensis پرستودریایی کاکلی کوچک
Sandwich Tern Thalasseus sandvicensis پرستودریایی کاکلی تُک‌زرد
Little Tern Sternula albifrons پرستودریایی کوچک
Saunders’s Tern Sternula saundersi پرستودریایی خلیج فارس
Bridled Tern Onychoprion anaethetus پرستودریایی پشت‌دودی
Common Tern Sterna hirundo پرستودریایی معمولی
White-cheeked Tern Sterna repressa پرستودریایی گونه‌سفید
Whiskered Tern Chlidonias hybrida پرستودریایی (پرستوتالابی) تیره
White-winged Tern Chlidonias leucopterus پرستودریایی (پرستوتالابی) بال‌سفید
Pomarine Skua Stercorarius pomarinus کاکایی‌اقیانوسی دم‌پیچ
Parasitic Jaeger Stercorarius parasiticus کاکایی‌اقیانوسی قطبی
Cory’s Shearwater Calonectris diomedea کبوتردریایی مدیترانه‌ای
Persian Shearwater Puffinus persicus کبوتردریایی ایرانی
Red-billed Tropicbird Phaethon aethereus نوک‌سرخ دریایی
Black Stork Ciconia nigra لک‌لک سیاه
Woolly-necked Stork Ciconia episcopus لک‌لک گردن‌سفید
White Stork Ciconia ciconia لک‌لک سفید
Masked Booby Sula dactylatra بوبی نقاب‌دار
Great Cormorant Phalacrocorax carbo باکلان (قره‌قار) بزرگ
Glossy Ibis Plegadis falcinellus اکراس سیاه
Eurasian Spoonbill Platalea leucorodia کفچه‌نوک اوراسیایی
Eurasian Bittern Botaurus stellaris بوتیمار بزرگ
Little Bittern Ixobrychus minutus بوتیمار کوچک
Black-crowned Night Heron Nycticorax nycticorax حواصیل (وِکای) شب
Striated Heron Butorides striata حواصیل (وِکای) راه‌راه (سبز)
Indian Pond Heron Ardeola grayii حواصیل (وِکای) هندی
Western Cattle Egret Bubulcus ibis گاوچرانک غربی (معمولی)
Grey Heron Ardea cinerea حواصیل (وِکای) خاکستری
Purple Heron Ardea purpurea حواصیل (وِکای) ارغوانی
Great Egret Ardea alba اگرت (قار) بزرگ
Little Egret Egretta garzetta اگرت (قار) کوچک
Western Reef Heron Egretta gularis اگرت (قار) ساحلی
Great White Pelican Pelecanus onocrotalus پلیکان (لمبر) سفید
Dalmatian Pelican Pelecanus crispus پلیکان (لمبر) خاکستری
Western Osprey Pandion haliaetus عقاب ماهی‌گیر
Black-winged Kite Elanus caeruleus کورکور بال‌سیاه
Egyptian Vulture Neophron percnopterus کرکس کوچک (مصری)
Crested Honey Buzzard Pernis ptilorhynchus سارگپۀ عسلی (سارگپۀ جنگلی) تاج‌دار
White-rumped Vulture Gyps bengalensis دال دمگاه‌سفید
Himalayan Vulture Gyps himalayensis دال هیمالیایی
Griffon Vulture Gyps fulvus دال قهوه‌ای
Cinereous Vulture Aegypius monachus دال سیاه
Short-toed Snake Eagle Circaetus gallicus عقاب مارخوار
Greater Spotted Eagle Clanga clanga عقاب خال‌دار بزرگ (تالابی)
Booted Eagle Hieraaetus pennatus عقاب پرپا
Tawny Eagle Aquila rapax عقاب خاکی
Steppe Eagle Aquila nipalensis عقاب دشتی (صحرایی)
Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca عقاب شاهی
Golden Eagle Aquila chrysaetos عقاب طلایی
Bonelli’s Eagle Aquila fasciata عقاب دوبرادر
Shikra Tachyspiza badia پیغوی کوچک (شِکَره)
Levant Sparrowhawk Tachyspiza brevipes پیغوی بزرگ
Eurasian Sparrowhawk Accipiter nisus قرقی (باشه) اوراسیایی
Eurasian Goshawk Astur gentilis طرلان (شهباز) اوراسیایی
Western Marsh Harrier Circus aeruginosus سنقر تالابی غربی
Eastern Marsh Harrier Circus spilonotus سنقر تالابی شرقی
Hen Harrier Circus cyaneus سنقر خاکستری
Pallid Harrier Circus macrourus سنقر سفید
Black Kite Milvus migrans کورکور سیاه
Brahminy Kite Haliastur indus کورکور سرسفید (برهمایی)
Pallas’s Fish Eagle Haliaeetus leucoryphus عقاب دریایی پالاس
White-tailed Eagle Haliaeetus albicilla عقاب دریایی دم‌سفید
White-eyed Buzzard Butastur teesa سارگپه چشم‌سفید
Long-legged Buzzard Buteo rufinus سارگپه پابلند
Common Buzzard Buteo buteo سارگپه معمولی
Western Barn Owl Tyto alba جغد انباری
Pallid Scops Owl Otus brucei مرغ حق جنوبی
Oriental Scops Owl Otus sunia مرغ حق خاوری
Eurasian Eagle-Owl Bubo bubo شاه‌بوف اوراسیایی
Brown Fish Owl Ketupa zeylonensis بوف ماهیخوار
Little Owl Athene noctua جغد کوچک
Spotted Owlet Athene brama جغد خال‌دار جنوبی
Long-eared Owl Asio otus جغد گوش‌دراز
Short-eared Owl Asio flammeus جغد تالابی
Omani Owl Strix butleri جغد طلایی
Indian Roller Coracias benghalensis سبزقبای هندی
European Roller Coracias garrulus سبزقبای اروپایی
White-throated Kingfisher Halcyon smyrnensis ماهی‌خورک گلوسفید (سینه‌سفید)
Common Kingfisher Alcedo atthis ماهی‌خورک معمولی (کوچک)
Asian Green Bee-eater Merops orientalis زنبورخوار سبز آسیایی
Persian (Blue-cheeked) Bee-eater Merops persicus زنبورخوار ایرانی (گلوخرمایی)
European Bee-eater Merops apiaster زنبورخوار اروپایی
Eurasian Hoopoe Upupa epops هدهد (پوپَک) اوراسیایی
Eurasian Wryneck Jynx torquilla دارکوب قهوه‌ای
Sind Woodpecker Dendrocopos assimilis دارکوب بلوچی
Syrian Woodpecker Dendrocopos syriacus دارکوب باغی
European Green Woodpecker Picus viridis دارکوب سبز اروپایی
Scaly-bellied Woodpecker Picus squamatus دارکوب سبز شکم‌پولکی
Lesser Kestrel Falco naumanni دلیجۀ کوچک
Common Kestrel Falco tinnunculus دلیجۀ معمولی
Red-necked Falcon Falco chicquera شاهین سرحنایی
Amur Falcon Falco amurensis شاهین آمور
Sooty Falcon Falco concolor شاهین دودی
Merlin Falco columbarius تُرم‌تای
Eurasian Hobby Falco subbuteo لیل اوراسیایی
Saker Falcon Falco cherrug بالابان (چَرغ)
Peregrine Falcon Falco peregrinus شاهین (بَحری)
Alexandrine Parakeet Psittacula eupatria شاه‌طوطی اسکندر- گونه‌ای با جمعیت طبیعی پایدار Species with stable natural population, Exotic
Rose-ringed Parakeet Psittacula krameri طوطی طوق‌صورتی
Black-headed CuckooShrike Lalage melanoptera سنگ‌چشم‌کوکوی سرسیاه
Brown Shrike Lanius cristatus سنگ‌چشم قهوه‌ای
Red-backed Shrike Lanius collurio سنگ‌چشم پشت‌سرخ
Isabelline Shrike Lanius isabellinus سنگ‌چشم دم‌سرخ دشتی
Turkestan (Red-tailed) Shrike Lanius phoenicuroides سنگ‌چشم دم‌سرخ تورانی
Bay-backed Shrike Lanius vittatus سنگ‌چشم پشت‌بلوطی
Lesser Grey Shrike Lanius minor سنگ‌چشم خاکستری کوچک
Great Grey Shrike Lanius excubitor سنگ‌چشم خاکستری بزرگ
Woodchat Shrike Lanius senator سنگ‌چشم سرحنایی
Indian Golden Oriole Oriolus kundoo پری‌شاهرخ هندی
Eurasian Golden Oriole Oriolus oriolus پری‌شاهرخ اوراسیایی
Black-naped Oriole Oriolus chinensis پری‌شاهرخ چینی
Black Drongo Dicrurus macrocercus بوچانگای سیاه
Ashy Drongo Dicrurus leucophaeus بوچانگای خاکستری
Iranian (Pleske’s) Ground Jay Podoces pleskei زاغ بور ایرانی- گونه بوم‌زاد (Endemic)
Red-billed Chough Pyrrhocorax pyrrhocorax زاغ کوهی نوک‌سرخ
House Crow Corvus splendens کلاغ هندی- گونه‌ای با جمعیت طبیعی پایدار Species with stable naturalized population, Exotic
Carrion Crow Corvus corone کلاغ لاشه‌خوار (خاوری)
Brown-necked Raven Corvus ruficollis غراب گردن‌قهوه‌ای
Northern Raven Corvus corax غراب سیاه (شمالی)
Bohemian Waxwing Bombycilla garrulus بال‌لاکی
Grey Hypocolius Hypocolius ampelinus میوه‌خوار
Eurasian Penduline Tit Remiz pendulinus چرخ‌ریسک بلوطی سرخاکستری
Black-headed Penduline Tit Remiz macronyx چرخ‌ریسک بلوطی سرسیاه
White-crowned Penduline Tit Remiz coronatus چرخ‌ریسک بلوطی سرسفید
Bearded Reedling Panurus biarmicus چرخ‌ریسک نیزار
Greater Hoopoe-Lark Alaemon alaudipes چکاوک هدهدی
Desert Lark Ammomanes deserti چکاوک بیابانی
Bar-tailed Lark Ammomanes cinctura چکاوک سردم سیاه
Black-crowned Sparrow-Lark Eremopterix nigriceps چکاوک سهره‌ای شکم‌سیاه
Oriental Skylark Alauda gulgula چکاوک آسمانی کوچک
Eurasian Skylark Alauda arvensis چکاوک آسمانی بزرگ
Crested Lark Galerida cristata چکاوک کاکلی
Greater Short-toed Lark Calandrella brachydactyla چکاوک پنجه‌کوتاه بزرگ
Bimaculated Lark Melanocorypha bimaculata چکاوک طوقی
Calandra Lark Melanocorypha calandra چکاوک گندمزار (چکاوک طرقه)
Turkestan Short-toed Lark Alaudala heinei چکاوک پنجه‌کوتاه تورانی (کوچک)
Sand Lark Calandrella raytal چکاوک شنی
White-eared Bulbul Pycnonotus leucotis بلبل خرما
Red-vented Bulbul Pycnonotus cafer بلبل زیردم‌سرخ
Grey-throated Martin Riparia chinensis چلچله گلوخاکستری
Sand Martin Riparia riparia چلچله رودخانه‌ای
Pale [Sand] Martin Riparia diluta چلچله رودخانه‌ای کم‌رنگ
Barn Swallow Hirundo rustica پرستوی خانگی
Eurasian Crag Martin Ptyonoprogne rupestris چلچله کوهی
Pale Crag Martin Ptyonoprogne obsoleta چلچله بیابانی
Common House Martin Delichon urbicum چلچله دمگاه‌سفید
Eastern Red-rumped Swallow Cecropis daurica پرستوی دمگاه‌حنایی شرقی
Streak-throated Swallow Petrochelidon fluvicola پرستوی گلورگه‌ای (گلوراه‌راه)
Cetti’s Warbler Cettia cetti سسک دم‌پهن
Scrub Warbler Scotocerca inquieta سسک جنبان
Willow Warbler Phylloscopus trochilus سسک بیدی
Common Chiffchaff Phylloscopus collybita سسک چیف‌چاف معمولی
Mountain Chiffchaff Phylloscopus sindianus سسک چیف‌چاف کوهستان
Plain Leaf Warbler Phylloscopus neglectus سسک برگی کوچک
Wood Warbler Phylloscopus sibilatrix سسک جنگلی
Dusky Warbler Phylloscopus fuscatus سسک تیره
Hume’s Leaf Warbler Phylloscopus humei سسک ابروزرد هیوم
Green Warbler Phylloscopus nitidus سسک سبز {بیدی}
Great Reed Warbler Acrocephalus arundinaceus سسک نیزار بزرگ
Clamorous Reed Warbler Acrocephalus stentoreus سسک نیزار پرصدا
Moustached Warbler Acrocephalus melanopogon سسک ابروسفید
Paddyfield Warbler Acrocephalus agricola سسک شالیزار
Blyth’s Reed Warbler Acrocephalus dumetorum سسک نیزار خاوری
Common Reed Warbler Acrocephalus scirpaceus سسک نیزار معمولی
Marsh Warbler Acrocephalus palustris سسک تالابی زیتونی
Booted Warbler Iduna caligata سسک درختی کوچک
Sykes’s Warbler Iduna rama سسک درختی هندی
Eastern Olivaceous Warbler Iduna pallida سسک درختی زیتونی
Upcher’s Warbler Hippolais languida سسک درختی بزرگ
Savi’s Warbler Locustella luscinioides سسک خوش‌صدا
Delicate Prinia Prinia lepida سسک دلکش
Eurasian Blackcap Sylvia atricapilla سسک سرسیاه
Garden Warbler Sylvia borin سسک باغی
Barred Warbler Curruca nisoria سسک سینه‌نواری (سینه‌راه‌راه)
Lesser Whitethroat Sylvia curruca سسک گلوسفید کوچک
Eastern Orphean Warbler Sylvia crassirostris سسک چشم‌سفید شرقی
Asian Desert Warbler Sylvia nana سسک بیابانی آسیایی
Common Whitethroat Sylvia communis سسک گلوسفید بزرگ
Menetries’s Warbler Sylvia mystacea سسک سردودی
Afghan Babbler Turdoides huttoni لیکوی افغان
Eastern Rock Nuthatch Sitta tephronota کمرکُلی بزرگ
Wallcreeper Tichodroma muraria دیوارخزک
Bank Myna Acridotheres ginginianus مینای خاکستری
Common Myna Acridotheres tristis مینای معمولی (هندی)
Chestnut-tailed Starling Sturnia malabarica سار دم‌بلوطی
Brahminy Starling Sturnia pagodarum سار کاکل‌سیاه
Rosy Starling Pastor roseus سار صورتی
Common Starling Sturnus vulgaris سار سیاه
Black-throated Thrush Turdus atrogularis توکای گلوسیاه
Redwing Turdus iliacus توکای پهلوسرخ
Song Thrush Turdus philomelos توکای باغی
Mistle Thrush Turdus viscivorus توکای بزرگ
Rufous-tailed Scrub Robin Cercotrichas galactotes دم‌چتری حنایی
Asian Brown Flycatcher Muscicapa dauurica مگس‌گیر قهوه‌ای آسیایی
Spotted Flycatcher Muscicapa striata مگس‌گیر خال‌دار
Verditer Flycatcher Eumyias thalassinus مگس‌گیر فیروزه‌ای
Bluethroat Luscinia svecica گلوآبی
Common Nightingale Luscinia megarhynchos بلبل هزاردستان
White-throated Robin Irania gutturalis سینه‌سرخ ایرانی
Red-breasted Flycatcher Ficedula parva مگس‌گیر سینه‌سرخ
Taiga Flycatcher Ficedula albicilla مگس‌گیر گلوسرخ (تایگا)
Eversmann’s Redstart Phoenicurus erythronotus دم‌سرخ پشت‌بلوطی
Black Redstart Phoenicurus ochruros دم‌سرخ سیاه
Common Redstart Phoenicurus phoenicurus دم‌سرخ معمولی
Rufous-tailed Rock Thrush Monticola saxatilis طرقۀ کوهی حنایی
Blue Rock Thrush Monticola solitarius طرقۀ کوهی کبود (بنفش)
Whinchat Saxicola rubetra چک بوته‌ای
Pied Bush Chat Saxicola caprata چک ابلق
Isabelline Wheatear Oenanthe isabellina چکچک دشتی
Northern Wheatear Oenanthe oenanthe چکچک کوهی
Persian (Red-tailed) Wheatear Oenanthe chrysopygia چکچک ایرانی (دم‌سرخ)
Pied Wheatear Oenanthe pleschanka چکچک ابلق {معمولی}
Desert Wheatear Oenanthe deserti چکچک بیابانی
Mourning Wheatear Oenanthe lugens چکچک ابلق جنوبی
Finsch’s Wheatear Oenanthe finschii چکچک پشت‌سفید
Variable Wheatear Oenanthe picata چکچک ابلق خاوری
Hume’s Wheatear Oenanthe albonigra چکچک سیاه شکم‌سفید
Hooded Wheatear Oenanthe monacha چکچک ابلق دم‌سفید
Purple Sunbird Cinnyris asiaticus شهدخوار آسیایی
House Sparrow Passer domesticus گنجشک خانگی
Spanish Sparrow Passer hispaniolensis گنجشک سینه‌سیاه
Sind Sparrow Passer pyrrhonotus گنجشک بلوچی
Dead Sea Sparrow Passer moabiticus گنجشک رودخانه‌ای
Eurasian Tree Sparrow Passer montanus گنجشک درختی
Pale Rockfinch Carpospiza brachydactyla گنجشک خاکی
Rock Sparrow Petronia petronia گنجشک کوهی
Yellow-throated Sparrow Gymnoris xanthocollis گنجشک گلوزرد
Red Avadavat Amandava amandava سهرۀ نوک‌لاکی
Indian Silverbill Euodice malabarica سیمین‌نوک (سهرۀ ریز) هندی
Alpine Accentor Prunella collaris صعوه کوهی
Radde’s Accentor Prunella ocularis صعوۀ ابروسفید
Black-throated Accentor Prunella atrogularis صعوۀ گلوسیاه
Western Yellow Wagtail Motacilla flava دم‌جنبانک شکم‌زرد
Citrine Wagtail Motacilla citreola دم‌جنبانک لیمویی
Grey Wagtail Motacilla cinerea دم‌جنبانک خاکستری
White Wagtail Motacilla alba دم‌جنبانک ابلق
Richard’s Pipit Anthus richardi پیپت (نازپای) بزرگ (پادراز)
Paddyfield Pipit Anthus rufulus پیپت (نازپای) شالیزار
Tawny Pipit Anthus campestris پیپت (نازپای) خاکی
Long-billed Pipit Anthus similis پیپت (نازپای) نوک‌دراز
Tree Pipit Anthus trivialis پیپت (نازپای) درختی
Olive-backed Pipit Anthus hodgsoni پیپت (نازپای) پشت‌زیتونی
Red-throated Pipit Anthus cervinus پیپت (نازپای) گلوسرخ
Siberian (Buff-bellied) Pipit Anthus japonicusپیپت (نازپای) سیبری (شکم‌نخودی)
Water Pipit Anthus spinoletta پیپت (نازپای) تالابی
Common Chaffinch Fringilla coelebs سهره جنگلی
Brambling Fringilla montifringilla سهره دمگاه‌سفید
Hawfinch Coccothraustes coccothraustes سهره نوک‌بزرگ
Trumpeter Finch Bucanetes githagineus سهره صورتی
Mongolian Finch Bucanetes mongolicus سهره مغولی
Common Rosefinch Carpodacus erythrinus سهره گلی
Desert Finch Rhodospiza obsoleta سهره خاکی
Red Crossbill Loxia curvirostra سهره نوک‌قیچی
European Goldfinch Carduelis carduelis سهره طلایی اروپایی
Red-fronted Serin Serinus pusillus سهره پیشانی‌سرخ
Eurasian Siskin Spinus spinus سهره زرد اوراسیایی
Yellowhammer Emberiza citrinella زردپره لیمویی
Grey-necked Bunting Emberiza buchanani زردپره سرخاکستری
Striolated Bunting Emberiza striolata زردپره راه‌راه
Yellow-breasted Bunting Emberiza aureola زردپره سینه‌زرد
Black-headed Bunting Emberiza melanocephala زردپره سرسیاه
Red-headed Bunting Emberiza bruniceps زردپره سرسرخ

چند زیرگونۀ مهم

Heuglin’s (Siberian) Gull Larus fuscus heuglini زیرگونه کاکایی {پشت‌سیاه} سیبری
Steppe Gull Larus fuscus barabensis زیرگونه کاکایی {پشت‌سیاه} آسیای میانه
Baltic Gull Larus fuscus fuscus زیرگونه کاکایی {پشت‌سیاه} بالتیک
Steppe Buzzard Buteo buteo vulpinus سارگپه {معمولی} دشتی
دارکوب باغی بلوچیBaluchestan Woodpecker Dendrocopos syriacus milleri Zarudny, 1909- زیرگونۀ بوم‌زاد، منقرض‌شده (Endemic subspecies, Extinct)
دارکوب سبز بمپوری* Bampur Green Woodpecker Picus viridis bampurensis- زیرگونۀ بوم‌زاد، منقرض‌شده (Endemic subspecies, Extinct)
!!! Siberian Falcon Falco peregrinus calidus شاهین سیبری
Red-naped Shaheen Falco peregrinus babylonicus شاهین آسیای میانه (پس‌سرسرخ)
Arabian Grey Shrike Lanius excubitor aucheriسنگ‌چشم خاکستری عربی (جنوبی)
Indian (Mauryan) Grey Shrike Lanius excubitor lahtoraسنگ‌چشم خاکستری هندی (موریایی)
Steppe Grey Shrike Lanius excubitor pallidirostris سنگ‌چشم خاکستری دشتی
چرخ‌ریسک بلوطی سیستانیSistan Black-headed Penduline Tit Remiz macronyx nigricans (Zarudny, 1908) Extinct

زیرگونۀ بوم‌زاد، منقرض‌شده (Endemic subspecies, Extinct)

Desert Whitethroat Sylvia minula سسک گلوسفید بیابانی
Hume’s Whitethroat Sylvia althaea سسک گلوسفید هیوم
Sistan Sparrow Passer moabiticus yattii گنجشک رودخانه‌ای سیستانی- زیرگونه نزدیک بوم‌زاد (Nearly endemic subspecies)

—–

منابع

کابلی، محمد، منصور علی آبادیان، محمد توحیدی‌فر، علیرضا هاشمی، سید بابک موسوی و کیس رزلار (1395). اطلس پرندگان ایران، سازمان حفاظت محیط زیست، 620 ص.

*****