پرنده‌شناسی ایران

فهرست پرندگان وحشی استان زنجان (نسخۀ 11، سال 1405)

Checklist of the wild birds of Zanjan province (version 11, 2026)

گردآوری: آقای محمدابراهیم صحتی ثابت

By: Mohammad-Ebrahim Sehhatisabet

تازه‌ترین به‌روزرسانی: 27 اردیبهشت 1405

Last updated: 17 May 2026

بر پایۀ کتاب اطلس پرندگان ایران (کابلی و همکاران 1395)، نخست 97 گونه ثبت شد. سپس یافته‌های بازدیدهای میدانی (داده‌های چاپ‌نشده) افزوده شد. در فهرست کنونی، نام 174 گونه از پرندگان استان زنجان آمده است.

List of 174 bird species of Zanjan province.

1. Common Shelduck Tadorna tadorna تنجه
2. Ruddy Shelduck Tadorna ferruginea آنقوت
3. Gadwall Anas strepera اردک ارده‌ای
4. Eurasian Wigeon Anas penelope گیلار اوراسیایی
5. Mallard Anas platyrhynchos مرغابی سرسبز
6. Northern Shoveler Anas clypeata اردک نوک‌پهن شمالی
7. Garganey Anas querquedula خوتکای ابروسفید
8. Eurasian Teal Anas crecca خوتکای جُرّه
9. Chukar Partridge Alectoris chukar کبک کوهپایه
10. Grey Partridge Perdix perdix کبک چیل
11. Common Quail Coturnix coturnix بلدرچین (وَردیج)
12. European Nightjar Caprimulgus europaeus شبگرد اروپایی
13. Alpine Swift Tachymarptis melba بادخورک کوهی (شکم‌سفید)
14. Common Swift Apus apus بادخورک معمولی
15. Common Cuckoo Cuculus canorus کوکوی معمولی
16. Black-bellied Sandgrouse Pterocles orientalis باقرقره (کوکر) شکم‌سیاه
17. Rock Dove Columba livia کبوتر چاهی
18. Stock Dove Columba oenas کبوتر کوهپایه
19. Common Wood Pigeon Columba palumbus کبوتر جنگلی
20. European Turtle Dove Streptopelia turtur قمری اروپایی
21. Eurasian Collared Dove Streptopelia decaocto یاکریم اوراسیایی
22. Laughing Dove Spilopelia senegalensis قمری خانگی
23. Namaqua Dove Oena capensis قمری دم‌دراز
24. Grey-headed Swamphen Porphyrio poliocephalus طاووسک سرخاکستری
25. Eurasian Coot Fulica atra چنگر نوک‌سفید (معمولی)
26. Eurasian Stone-curlew Burhinus oedicnemus چاخ‌لق اوراسیایی
27. Northern Lapwing Vanellus vanellus خروس‌کُلی شمالی (معمولی)
28. Little Ringed Plover Charadrius dubius سلیم طوقی کوچک
29. Great Snipe Gallinago media پاشلک بزرگ
30. Common Snipe Gallinago gallinago پاشلک معمولی
31. Spotted Redshank Tringa erythropus آبچلیک پاسرخ خال‌دار
32. Common Redshank Tringa totanus آبچلیک پاسرخ معمولی
33. Marsh Sandpiper Tringa stagnatilis آبچلیک تالابی
34. Common Greenshank Tringa nebularia آبچلیک پاسبز
35. Green Sandpiper Tringa ochropus آبچلیک سبز (تک‌زی)
36. Common Sandpiper Actitis hypoleucos آبچلیک آوازخوان
37. Little Stint Calidris minuta تلیله کوچک
38. Collared Pratincole Glareola pratincola گلاریول بال‌سرخ
39. Slender-billed Gull Chroicocephalus genei کاکایی صورتی
40. Black-headed Gull Chroicocephalus ridibundus کاکایی سرسیاه کوچک
41. Pallas’s Gull Ichthyaetus ichthyaetus کاکایی سرسیاه بزرگ
42. Whiskered Tern Chlidonias hybrida پرستودریایی (پرستوتالابی) تیره
43. Black-throated Loon Gavia arctica غواص (شیرجه‌رو) گلوسیاه
44. Great Crested Grebe Podiceps cristatus کشیم کاکلی (بزرگ)
45. Black-necked Grebe Podiceps nigricollis کشیم گردن‌سیاه
46. Black Stork Ciconia nigra لک‌لک سیاه
47. White Stork Ciconia ciconia لک‌لک سفید
48. Great Cormorant Phalacrocorax carbo باکلان (قره‌قار) بزرگ
49. Glossy Ibis Plegadis falcinellus اکراس سیاه
50. Eurasian Spoonbill Platalea leucorodia کفچه‌نوک اوراسیایی
51. Eurasian Bittern Botaurus stellaris بوتیمار بزرگ
52. Black-crowned Night Heron Nycticorax nycticorax حواصیل (وِکای) شب
53. Western Cattle Egret Bubulcus ibis گاوچرانک غربی (معمولی)
54. Grey Heron Ardea cinerea حواصیل (وِکای) خاکستری
55. Purple Heron Ardea purpurea حواصیل (وِکای) ارغوانی
56. Great Egret Ardea alba اگرت (قار) بزرگ
57. Little Egret Egretta garzetta اگرت (قار) کوچک
58. Black-winged Kite Elanus caeruleus کورکور بال‌سیاه
59. Bearded Vulture Gypaetus barbatus هما
60. Egyptian Vulture Neophron percnopterus کرکس کوچک (مصری)
61. Griffon Vulture Gyps fulvus دال قهوه‌ای
62. Cinereous Vulture Aegypius monachus دال سیاه
63. Short-toed Snake Eagle Circaetus gallicus عقاب مارخوار
64. Steppe Eagle Aquila nipalensis عقاب دشتی (صحرایی)
65. Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca عقاب شاهی
66. Golden Eagle Aquila chrysaetos عقاب طلایی
67. Levant Sparrowhawk Tachyspiza brevipes پیغوی بزرگ
68. Eurasian Sparrowhawk Accipiter nisus قرقی (باشه) اوراسیایی
69. Eurasian Goshawk Astur gentilis طرلان (شهباز) اوراسیایی
70. Western Marsh Harrier Circus aeruginosus سنقر تالابی غربی
71. Hen Harrier Circus cyaneus سنقر خاکستری
72. Black Kite Milvus migrans کورکور سیاه
73. Long-legged Buzzard Buteo rufinus سارگپه پابلند
74. Common Buzzard Buteo buteo سارگپه معمولی
75. Eurasian Eagle-Owl Bubo bubo شاه‌بوف اوراسیایی
76. Little Owl Athene noctua جغد کوچک
77. Long-eared Owl Asio otus جغد گوش‌دراز
78. European Roller Coracias garrulus سبزقبای اروپایی
79. White-throated Kingfisher Halcyon smyrnensis ماهی‌خورک گلوسفید (سینه‌سفید)
80. Common Kingfisher Alcedo atthis ماهی‌خورک معمولی (کوچک)
81. European Bee-eater Merops apiaster زنبورخوار اروپایی
82. Eurasian Hoopoe Upupa epops هدهد (پوپَک) اوراسیایی
83. Syrian Woodpecker Dendrocopos syriacus دارکوب باغی
84. Lesser Kestrel Falco naumanni دلیجۀ کوچک
85. Common Kestrel Falco tinnunculus دلیجۀ معمولی
86. Eurasian Hobby Falco subbuteo لیل اوراسیایی
87. Lanner Falcon Falco biarmicus شاهین لاچین
88. Red-backed Shrike Lanius collurio سنگ‌چشم پشت‌سرخ
89. Isabelline Shrike Lanius isabellinus سنگ‌چشم دم‌سرخ دشتی
90. Lesser Grey Shrike Lanius minor سنگ‌چشم خاکستری کوچک
91. Woodchat Shrike Lanius senator سنگ‌چشم سرحنایی
92. Eurasian Golden Oriole Oriolus oriolus پری‌شاهرخ اوراسیایی
93. Eurasian Jay Garrulus glandarius جی‌جاق (زاغ جنگلی) اوراسیایی
94. Eurasian Magpie Pica pica زاغی اوراسیایی
95. Red-billed Chough Pyrrhocorax pyrrhocorax زاغ کوهی نوک‌سرخ
96. Western Jackdaw Coloeus monedula کلاغک گردن‌بور
97. Rook Corvus frugilegus کلاغ سیاه
98. Hooded Crow Corvus cornix کلاغ ابلق
99. Northern (Common) Raven Corvus corax غراب سیاه (شمالی)
100. Coal Tit Periparus ater چرخ‌ریسک پس‌سرسفید
101. Great Tit Parus major چرخ‌ریسک بزرگ
102. Eurasian Penduline Tit Remiz pendulinus چرخ‌ریسک بلوطی سرخاکستری
103. Desert Lark Ammomanes deserti چکاوک بیابانی
104. Woodlark Lullula arborea چکاوک درختی
105. Eurasian Skylark Alauda arvensis چکاوک آسمانی بزرگ
106. Crested Lark Galerida cristata چکاوک کاکلی
107. Horned Lark Eremophila alpestris چکاوک شاخ‌دار
108. Bimaculated Lark Melanocorypha bimaculata چکاوک طوقی
109. Calandra Lark Melanocorypha calandra چکاوک گندمزار (چکاوک طُرقه)
110. Turkestan Short-toed Lark Alaudala heinei چکاوک پنجه‌کوتاه تورانی (کوچک)
111. Barn Swallow Hirundo rustica پرستوی خانگی
112. Eurasian Crag Martin Ptyonoprogne rupestris چلچله کوهی
113. Cetti’s Warbler Cettia cetti سسک دم‌پهن
114. Scrub Warbler Scotocerca inquieta سسک جنبان
115. Willow Warbler Phylloscopus trochilus سسک بیدی
116. Common Chiffchaff Phylloscopus collybita سسک چیف‌چاف معمولی
117. Great Reed Warbler Acrocephalus arundinaceus سسک نیزار بزرگ
118. Moustached Warbler Acrocephalus melanopogon سسک ابروسفید
119. Common Reed Warbler Acrocephalus scirpaceus سسک نیزار معمولی
120. Marsh Warbler Acrocephalus palustris سسک تالابی زیتونی
121. Eastern Olivaceous Warbler Iduna pallida سسک درختی زیتونی
122. Eurasian Blackcap Sylvia atricapilla سسک سرسیاه
123. Garden Warbler Sylvia borin سسک باغی
124. Barred Warbler Sylvia nisoria سسک سینه‌نواری (سینه‌راه‌راه)
125. Lesser Whitethroat Sylvia curruca سسک گلوسفید کوچک
126. Common Whitethroat Sylvia communis سسک گلوسفید بزرگ
127. Western Rock Nuthatch Sitta neumayer کمرکُلی کوچک
128. Eastern Rock Nuthatch Sitta tephronota کمرکُلی بزرگ
129. Rosy Starling Pastor roseus سار صورتی
130. Common Starling Sturnus vulgaris سار سیاه
131. Common Blackbird Turdus merula توکای سیاه
132. Song Thrush Turdus philomelos توکای باغی
133. Rufous-tailed Scrub Robin Cercotrichas galactotes دم‌چتری حنایی
134. Spotted Flycatcher Muscicapa striata مگس‌گیر خال‌دار
135. European Robin Erithacus rubecula سینه‌سرخ اروپایی
136. Bluethroat Luscinia svecica گلوآبی
137. Common Nightingale Luscinia megarhynchos بلبل هزاردستان
138. White-throated Robin Irania gutturalis سینه‌سرخ ایرانی
139. Semicollared Flycatcher Ficedula semitorquata مگس‌گیر نیم‌طوق
140. Red-breasted Flycatcher Ficedula parva مگس‌گیر سینه‌سرخ
141. Black Redstart Phoenicurus ochruros دم‌سرخ سیاه
142. Common Redstart Phoenicurus phoenicurus دم‌سرخ معمولی
143. Rufous-tailed Rock Thrush Monticola saxatilis طرقۀ کوهی حنایی
144. Blue Rock Thrush Monticola solitarius طرقۀ کوهی کبود (بنفش)
145. Whinchat Saxicola rubetra چک بوته‌ای
146. Isabelline Wheatear Oenanthe isabellina چکچک دشتی
147. Northern Wheatear Oenanthe oenanthe چکچک کوهی
148. Persian (Red-tailed) Wheatear Oenanthe chrysopygia چکچک ایرانی (دم‌سرخ)
149. Eastern Black-eared Wheatear Oenanthe melanoleuca چکچک گوش‌سیاه شرقی
150. Finsch’s Wheatear Oenanthe finschii چکچک پشت‌سفید
151. White-throated Dipper Cinclus cinclus زیرآبروک گلوسفید
152. House Sparrow Passer domesticus گنجشک خانگی
153. Spanish Sparrow Passer hispaniolensis گنجشک سینه‌سیاه
154. Pale Rockfinch Carpospiza brachydactyla گنجشک خاکی
155. Rock Sparrow Petronia petronia گنجشک کوهی
156. White-winged Snowfinch Montifringilla nivalis گنجشک برفی
157. Radde’s Accentor Prunella ocularis صعوه ابروسفید
158. Western Yellow Wagtail Motacilla flava دم‌جنبانک شکم‌زرد
159. White Wagtail Motacilla alba دم‌جنبانک ابلق
160. Tawny Pipit Anthus campestris پیپت (نازپای) خاکی
161. Common Chaffinch Fringilla coelebs سهره جنگلی
162. Brambling Fringilla montifringilla سهره دمگاه‌سفید
163. Eurasian Crimson-winged Finch Rhodopechys sanguineus سهره بال‌سرخ
164. Common Rosefinch Carpodacus erythrinus سهره گلی
165. Desert Finch Rhodospiza obsoleta سهره خاکی
166. Twite Linaria flavirostris سهره کوهی
167. European Goldfinch Carduelis carduelis سهره طلایی اروپایی
168. Eurasian Siskin Spinus spinus سهره زرد اوراسیایی
169. Corn Bunting Emberiza calandra زردپره مزرعه
170. Yellowhammer Emberiza citrinella زردپره لیمویی
171. Rock Bunting Emberiza cia زردپره کوهی
172. Ortolan Bunting Emberiza hortulana زردپره سرزیتونی
173. Black-headed Bunting Emberiza melanocephala زردپره سرسیاه
174. Common Reed Bunting Emberiza schoeniclus زردپره نیزار

زیرگونۀ مهم

• Steppe Buzzard Buteo buteo vulpinus سارگپه {معمولی} دشتی

—–

منابع

کابلی، محمد، منصور علی آبادیان، محمد توحیدی‌فر، علیرضا هاشمی، سید بابک موسوی و کیس رزلار (1395). اطلس پرندگان ایران، سازمان حفاظت محیط زیست، 620 ص.

Sehhatisabet M.E. (2006). Angouran Protected Area and Wildlife Refuge; an important habitat for birds in Zanjan Province, Northern Iran. Podoces, 1(1/2): 45–52.

*****