فهرست پرندگان وحشی استان کرمانشاه (نسخۀ 11، سال 1405)
Checklist of the wild birds of Kermanshah province (version 11, 2026)
گردآوری: آقای محمدجواد رستمی احمدوندی
By: Mohammad-Javad Rostami-Ahmadvandi
تازهترین بهروزرسانی: 27 اردیبهشت 1405
Last updated: 17 May 2026
بر پایۀ کتاب اطلس پرندگان ایران (کابلی و همکاران 1395)، نخست 169 گونه ثبت شد. سپس یافتههای بازدیدهای میدانی (م.ج. رستمی احمدوندی، دادههای چاپنشده) افزوده شد. در فهرست کنونی، نام 285 گونه از پرندگان استان کرمانشاه آمده است.
List of 285 bird species of Kermanshah province
- Greylag Goose Anser anser غاز خاکستری
- Gadwall Anas strepera اردک اردهای
- Eurasian Wigeon Anas penelope گیلار اوراسیایی
- Eastern spot-billed Duck Anas zonorhyncha اردک تُکزرد شرقی
- Mallard Anas platyrhynchos مرغابی سرسبز
- Northern Shoveler Anas clypeata اردک نوکپهن شمالی
- Northern Pintail Anas acuta فیلوش شمالی
- Garganey Anas querquedula خوتکای ابروسفید
- Eurasian Teal Anas crecca خوتکای جُرّه
- Red-crested Pochard Netta rufina اردک تاجدار
- Common Pochard Aythya ferina اردک سرحنایی
- Ferruginous Duck Aythya nyroca اردک بلوطی
- Tufted Duck Aythya fuligula اردک سیاهکاکل
- Common Goldeneye Bucephala clangula اردک چشمطلایی
- Smew Mergellus albellus اردک ماهیخوار سفید
- Chukar Partridge Alectoris chukar کبک کوهپایه
- See-see Partridge Ammoperdix griseogularis تیهو
- Black Francolin Francolinus francolinus دراج سیاه
- Common Quail Coturnix coturnix بلدرچین (وَردیج)
- European Nightjar Caprimulgus europaeus شبگرد اروپایی
- Alpine Swift Tachymarptis melba بادخورک کوهی (شکمسفید)
- Common Swift Apus apus بادخورک معمولی
- Little Swift Apus affinis بادخورک کوچک
- Great Bustard Otis tarda میشمرغ
- Common Cuckoo Cuculus canorus کوکوی معمولی
- Pin-tailed Sandgrouse Pterocles alchata باقرقره (کوکر) شکمسفید
- Black-bellied Sandgrouse Pterocles orientalis باقرقره (کوکر) شکمسیاه
- Rock Dove Columba livia کبوتر چاهی
- Stock Dove Columba oenas کبوتر کوهپایه
- Common Wood Pigeon Columba palumbus کبوتر جنگلی
- European Turtle Dove Streptopelia turtur قمری اروپایی
- Eurasian Collared Dove Streptopelia decaocto یاکریم اوراسیایی
- Laughing Dove Spilopelia senegalensis قمری خانگی
- Water Rail Rallus aquaticus یلوه آبی
- Corn Cracke Crex crex یلوه حنایی
- Little Crake Porzana parva یلوه کوچک
- Baillon’s Crake Porzana pusilla یلوه نوکسبز
- Spotted Crake Porzana porzana یلوه خالدار
- Common Moorhen Gallinula chloropus چنگر نوکسرخ
- Eurasian Coot Fulica atra چنگر نوکسفید (معمولی)
- Common Crane Grus grus درنای خاکستری
- Eurasian Stone-curlew Burhinus oedicnemus چاخلق اوراسیایی
- Black-winged Stilt Himantopus himantopus چوبپای بالسیاه
- Pied Avocet Recurvirostra avosetta نوکخنجری (اَوست) ابلق
- Northern Lapwing Vanellus vanellus خروس کُلی شمالی (معمولی)
- Spur-winged Lapwing Vanellus spinosus خروس کُلی سینهسیاه
- Red-wattled Lapwing Vanellus indicus دیدومک
- White-tailed Lapwing Vanellus leucurus خروس کُلی دمسفید
- Common Ringed Plover Charadrius hiaticula سلیم طوقی بزرگ
- Little Ringed Plover Charadrius dubius سلیم طوقی کوچک
- Caspian Plover Charadrius asiaticus سلیم سینهبلوطی
- Kentish Plover Charadrius alexandrinus سلیم پاسیاه (کوچک)
- Jack Snipe Lymnocryptes minimus پاشلک کوچک
- Common Snipe Gallinago gallinago پاشلک معمولی
- Black-tailed Godwit Limosa limosa گیلانشاه دم سیاه
- Eurasian Curlew Numenius arquata گیلانشاه بزرگ
- Spotted Redshank Tringa erythropus آبچلیک پاسرخ خالدار
- Common Redshank Tringa totanus آبچلیک پاسرخ معمولی
- Marsh Sandpiper Tringa stagnatilis آبچلیک تالابی
- Common Greenshank Tringa nebularia آبچلیک پاسبز
- Green Sandpiper Tringa ochropus آبچلیک سبز (تکزی)
- Wood Sandpiper Tringa glareola آبچلیک خالدار پاسبز
- Common Sandpiper Actitis hypoleucos آبچلیک آوازخوان
- Little Stint Calidris minuta تلیله کوچک
- Temminck’s Stint Calidris temminckii تلیله دمسفید
- Dunlin Calidris alpina تلیله شکمسیاه
- Curlew Sandpiper Calidris ferruginea تلیله بلوطی
- Ruff Calidris pugnax تلیلۀ شکیل
- Red-necked Phalarope Phalaropus lobatus شناگر (فالاروپ) گردنسرخ
- Collared Pratincole Glareola pratincola گلاریول بالسرخ
- Black-winged Pratincole Glareola nordmanni گلاریول بالسیاه
- Slender-billed Gull Chroicocephalus genei کاکایی صورتی
- Black-headed Gull Chroicocephalus ridibundus کاکایی سرسیاه کوچک
- Pallas’s Gull Ichthyaetus ichthyaetus کاکایی سرسیاه بزرگ
- Caspian Gull Larus cachinnans کاکایی کاسپی (خزری)
- Gull-billed Tern Gelochelidon nilotica پرستودریایی نوککاکایی
- Common Tern Sterna hirundo پرستودریایی معمولی
- Whiskered Tern Chlidonias hybrida پرستودریایی (پرستوتالابی) تیره
- White-winged Tern Chlidonias leucopterus پرستودریایی (پرستوتالابی) بالسفید
- Little Grebe Tachybaptus ruficollis کشیم کوچک
- Great Crested Grebe Podiceps cristatus کشیم کاکلی (بزرگ)
- Black-necked Grebe Podiceps nigricollis کشیم گردنسیاه
- Black Stork Ciconia nigra لکلک سیاه
- White Stork Ciconia ciconia لکلک سفید
- Great Cormorant Phalacrocorax carbo باکلان (قرهقار) بزرگ
- Pygmy Cormorant Microcarbo carbo باکلان (قرهقار) کوتوله (کوچک)
- Glossy Ibis Plegadis falcinellus اکراس سیاه
- Eurasian Bittern Botaurus stellaris بوتیمار بزرگ
- Little Bittern Ixobrychus minutus بوتیمار کوچک
- Black-crowned Night Heron Nycticorax nycticorax حواصیل (وِکای) شب
- Squacco Heron Ardeola ralloides حواصیل (وِکای) زرد
- Western Cattle Egret Bubulcus ibis گاوچرانک غربی (معمولی)
- Grey Heron Ardea cinerea حواصیل (وِکای) خاکستری
- Purple Heron Ardea purpurea حواصیل (وِکای) ارغوانی
- Great Egret Ardea alba اگرت (قار) بزرگ
- Little Egret Egretta garzetta اگرت (قار) کوچک
- Western Osprey Pandion haliaetus عقاب ماهیگیر
- Black-winged Kite Elanus caeruleus کورکور بالسیاه
- Bearded Vulture Gypaetus barbatus هما
- Egyptian Vulture Neophron percnopterus کرکس کوچک (مصری)
- European Honey Buzzard Pernis apivorus سارگپۀ عسلی (سارگپۀ جنگلی) اروپایی
- Griffon Vulture Gyps fulvus دال قهوهای
- Cinereous Vulture Aegypius monachus دال سیاه
- Short-toed Snake Eagle Circaetus gallicus عقاب مارخوار
- Booted Eagle Hieraaetus pennatus عقاب پرپا
- Steppe Eagle Aquila nipalensis عقاب دشتی (صحرایی)
- Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca عقاب شاهی
- Golden Eagle Aquila chrysaetos عقاب طلایی
- Bonelli’s Eagle Aquila fasciata عقاب دوبرادر
- Shikra Tachyspiza badia پیغوی کوچک (شِکَره)
- Levant Sparrowhawk Tachyspiza brevipes پیغوی بزرگ
- Eurasian Sparrowhawk Accipiter nisus قرقی (باشه) اوراسیایی
- Western Marsh Harrier Circus aeruginosus سنقر تالابی غربی
- Hen Harrier Circus cyaneus سنقر خاکستری
- Montagu’s Harrier Circus pygargus سنقر گندمزار
- Pallid Harrier Circus macrourus سنقر سفید
- Black Kite Milvus migrans کورکور سیاه
- Long-legged Buzzard Buteo rufinus سارگپه پابلند
- Common Buzzard Buteo buteo سارگپه معمولی
- Western Barn Owl Tyto alba جغد انباری
- Eurasian Scops Owl Otus scops مرغ حق اوراسیایی
- Eurasian Eagle-Owl Bubo bubo شاهبوف اوراسیایی
- Brown Fish Owl Ketupa zeylonensis بوف ماهیخوار
- Tawny Owl Strix aluco جغد جنگلی
- Little Owl Athene noctua جغد کوچک
- Long-eared Owl Asio otus جغد گوشدراز
- European Roller Coracias garrulus سبزقبای اروپایی
- White-throated Kingfisher Halcyon smyrnensis ماهیخورک گلوسفید (سینهسفید)
- Common Kingfisher Alcedo atthis ماهیخورک معمولی (کوچک)
- Pied Kingfisher Ceryle rudis ماهیخورک ابلق
- Persian (Blue-cheeked) Bee-eater Merops persicus زنبورخوار ایرانی (گلوخرمایی)
- European Bee-eater Merops apiaster زنبورخوار اروپایی
- Eurasian Hoopoe Upupa epops هدهد (پوپَک) اوراسیایی
- Eurasian Wryneck Jynx torquilla دارکوب قهوهای
- Lesser Spotted Woodpecker Dendrocopos minor دارکوب خالدار کوچک
- Middle Spotted Woodpecker Dendrocopos medius دارکوب خالدار میانی (سرسرخ)
- Syrian Woodpecker Dendrocopos syriacus دارکوب باغی
- European Green Woodpecker Picus viridis دارکوب سبز اروپایی
- Lesser Kestrel Falco naumanni دلیجۀ کوچک
- Common Kestrel Falco tinnunculus دلیجۀ معمولی
- Merlin Falco columbarius تُرمتای
- Eurasian Hobby Falco subbuteo لیل اوراسیایی
- Saker Falcon Falco cherrug بالابان (چَرغ)
- Peregrine Falcon Falco peregrinus شاهین (بَحری)
- Rose-ringed Parakeet Psittacula krameri طوطی طوقصورتی
- Red-backed Shrike Lanius collurio سنگچشم پشتسرخ
- Isabelline Shrike Lanius isabellinus سنگچشم دمسرخ دشتی
- Lesser Grey Shrike Lanius minor سنگچشم خاکستری کوچک
- Great Grey Shrike Lanius excubitor سنگچشم خاکستری بزرگ
- Woodchat Shrike Lanius senator سنگچشم سرحنایی
- Masked Shrike Lanius nubicus سنگچشم پیشانیسفید
- Eurasian Golden Oriole Oriolus oriolus پریشاهرخ اوراسیایی
- Eurasian Jay Garrulus glandarius جیجاق (زاغ جنگلی) اوراسیایی
- Eurasian Magpie Pica pica زاغی اوراسیایی
- Red-billed Chough Pyrrhocorax pyrrhocorax زاغ کوهی نوکسرخ
- Alpine Chough Pyrrhocorax graculus زاغ کوهی نوکزرد
- Western Jackdaw Coleus monedula کلاغک گردنبور
- Rook Corvus frugilegus کلاغ سیاه
- Hooded Crow Corvus cornix کلاغ ابلق
- Northern (Common) Raven Corvus corax غراب سیاه (شمالی)
- Sombre Tit Poecile lugubris چرخریسک سرسیاه
- Great Tit Parus major چرخریسک بزرگ
- Eurasian Blue Tit Cyanistes caeruleus چرخریسک سرآبی
- Eurasian Penduline Tit Remiz pendulinus چرخریسک بلوطی سرخاکستری
- Desert Lark Ammomanes deserti چکاوک بیابانی
- Woodlark Lullula arborea چکاوک درختی
- Eurasian Skylark Alauda arvensis چکاوک آسمانی بزرگ
- Crested Lark Galerida cristata چکاوک کاکلی
- Horned Lark Eremophila alpestris چکاوک شاخدار
- Greater Short-toed Lark Calandrella brachydactyla چکاوک پنجهکوتاه بزرگ
- Bimaculated Lark Melanocorypha bimaculata چکاوک طوقی
- Calandra Lark Melanocorypha calandra چکاوک گندمزار (چکاوک طُرقه)
- Turkestan Short-toed Lark Calandrella heinei چکاوک پنجهکوتاه تورانی
- White-eared Bulbul Pycnonotus leucotis بلبل خرما
- Sand Martin Riparia riparia چلچله رودخانهای
- Barn Swallow Hirundo rustica پرستوی خانگی
- Eurasian Crag Martin Ptyonoprogne rupestris چلچله کوهی
- Common House Martin Delichon urbicum چلچله دمگاهسفید
- Red-rumped Swallow Cecropis daurica پرستوی دمگاهحنایی
- Cetti’s Warbler Cettia cetti سسک دمپهن
- Scrub Warbler Scotocerca inquieta سسک جنبان
- Long-tailed Tit Aegithalos caudatus چرخریسک دمدراز
- Willow Warbler Phylloscopus trochilus سسک بیدی
- Common Chiffchaff Phylloscopus collybita سسک چیفچاف معمولی
- Plain Leaf Phylloscopus neglectus سسک برگی کوچک
- Great Reed Warbler Acrocephalus arundinaceus سسک نیزار بزرگ
- Clamorous Reed Warbler Acrocephalus stentoreus سسک نیزار پرصدا
- Moustached Warbler Acrocephalus melanopogon سسک ابروسفید
- Sedge Warbler Acrocephalus schoenobaenus سسک جگنزار
- Common Reed Warbler Acrocephalus scirpaceus سسک نیزار معمولی
- Eastern Olivaceous Warbler Iduna pallida سسک درختی زیتونی
- Upcher’s Warbler Hippolais languida سسک درختی بزرگ
- Common Grasshopper Warbler Locustella naevia سسک ملخی
- Zitting Cisticola Cisticola juncidis سسک دمچتری
- Delicate Prinia Prinia lepida سسک دلکش
- Eurasian Blackcap Sylvia atricapilla سسک سرسیاه
- Garden Warber Sylvia borin سسک باغی
- Lesser Whitethroat Sylvia curruca سسک گلوسفید کوچک
- Eastern Orphean Warbler Sylvia crassirostris سسک چشمسفید شرقی
- Common Whitethroat Sylvia communis سسک گلوسفید بزرگ
- Menetries’s Warbler Sylvia mystacea سسک سردودی
- Goldcrest Regulus regulus سسک تاجطلایی
- Iraq Babbler Argya altirostris لیکوی خوزی
- Afghan Babbler Argya huttoni لیکوی افغان
- Eurasian Wren Troglodytes troglodytes الیکایی
- Eurasian Nuthatch Sitta europaea کمرکُلی جنگلی
- Western Rock Nuthatch Sitta neumayer کمرکُلی کوچک
- Eastern Rock Nuthatch Sitta tephronota کمرکُلی بزرگ
- Wallcreeper Tichodroma mauraria دیوارخزک
- Common Myna Acridotheres tristis مینای معمولی (هندی)
- Rosy Starling Pastor roseus سار صورتی
- Common Starling Sturnus vulgaris سار سیاه
- Common Blackbird Turdus merula توکای سیاه
- Black-throated Thrush Turdus atrogularis توکای گلوسیاه
- Fieldfare Turdus pilaris توکای پشتبلوطی
- Song Thrush Turdus philomelos توکای باغی
- Mistle Thrush Turdus viscivorus توکای بزرگ
- Rufous-tailed Scrub Robin Cercotrichas galactotes دمچتری حنایی
- Spotted Flycatcher Muscicapa striata مگسگیر خالدار
- European Robin Erithacus rubecula سینهسرخ اروپایی
- Bluethroat Luscinia svecica گلوآبی
- Thrush Nightingale Luscinia luscinia بلبل خالدار
- Common Nightingale Luscinia megarhynchos بلبل هزاردستان
- White-throated Robin Irania gutturalis سینهسرخ ایرانی
- Semicollared Flycatcher Ficedula semitorquata مگسگیر نیمطوق
- Red-breasted Flycatcher Ficedula parva مگسگیر سینهسرخ
- Black Redstart Phoenicurus ochruros دمسرخ سیاه
- Common Redstart Phoenicurus phoenicurus دمسرخ معمولی
- Rufous-tailed Rock Thrush Monticola saxatilis طرقۀ کوهی حنایی
- Blue Rock Thrush Monticola solitarius طرقۀ کوهی کبود (بنفش)
- Whinchat Saxicola rubetra چک بوتهای
- European Stonechat Saxicola rubicola چک اروپایی
- Siberian Stonechat Saxicola maurus چک سیبری
- Isabelline Wheatear Oenanthe isabellina چکچک دشتی
- Northern Wheatear Oenanthe oenanthe چکچک کوهی
- Kurdish Wheatear Oenanthe xanthoprymna چکچک کردی
- Persian (Red-tailed) Wheatear Oenanthe chrysopygia چکچک ایرانی (دمسرخ)
- Pied Wheatear Oenanthe pleschanka چکچک ابلق {معمولی}
- Eastern Black-eared Wheatear Oenanthe melanoleuca چکچک گوشسیاه شرقی
- Desert Wheatear Oenanthe deserti چکچک بیابانی
- Mourning Wheatear Oenanthe lugens چکچک ابلق جنوبی
- Finsch’s Wheatear Oenanthe finschii چکچک پشتسفید
- Hume’s Wheatear Oenanthe albonigra چکچک سیاه شکمسفید
- White-throated Dipper Cinclus cinclus زیرآبروک گلوسفید
- House Sparrow Passer domesticus گنجشک خانگی
- Spanish Sparrow Passer hispaniolensis گنجشک سینهسیاه
- Eurasian Tree Sparrow Passer montanus گنجشک درختی
- Pale Rockfinch Carpospiza brachydactyla گنجشک خاکی
- Rock Sparrow Petronia petronia گنجشک کوهی
- Yellow-throated Sparrow Gymnoris xanthocollis گنجشک گلوزرد
- White-winged Snowfinch Montifringilla nivalis گنجشک برفی
- Alpine Accentor Prunella collaris صعوه کوهی
- Radde’s Accentor Prunella ocularis صعوه ابروسفید
- Dunnock Prunella modularis صعوه جنگلی (باغی)
- Western Yellow Wagtail Motacilla flava دمجنبانک شکمزرد
- Citrine Wagtail Motacilla citreola دمجنبانک لیمویی
- Grey Wagtail Motacilla cinerea دمجنبانک خاکستری
- White Wagtail Motacilla alba دمجنبانک ابلق
- Tawny Pipit Anthus campestris پیپت (نازپای) خاکی
- Meadow Pipit Anthus pratensis پیپت (نازپای) چمنزار
- Tree Pipit Anthus trivialis پیپت (نازپای) درختی
- Red-throated Pipit Anthus cervinus پیپت (نازپای) گلوسرخ
- Water Pipit Anthus spinoletta پیپت (نازپای) تالابی
- Common Chaffinch Fringilla coelebs سهره جنگلی
- Brambling Fringilla montifringilla سهره دمگاهسفید
- Hawfinch Coccothraustes coccothraustes سهره نوکبزرگ
- Eurasian Crimson-winged Finch Rhodopechys sanguineus سهره بالسرخ
- Trumpeter Finch Bucanetes githagineus سهره صورتی
- Common Rosefinch Carpodacus erythrinus سهره گلی
- European Greenfinch Chloris chloris سهره سبز
- Desert Finch Rhodospiza obsoleta سهره خاکی
- Twite Linaria flavirostris سهره کوهی
- Common Linnet Linaria cannabina سهره سینهسرخ
- European Goldfinch Carduelis carduelis سهره طلایی اروپایی
- Red-fronted Serin Serinus pusillus سهره پیشانیسرخ
- European Serin Serinus serinus سهره دمگاهزرد
- Eurasian Siskin Spinus spinus سهره زرد اوراسیایی
- Corn Bunting Emberiza calandra زردپره مزرعه
- Yellowhammer Emberiza citrinella زردپره لیمویی
- Rock Bunting Emberiza cia زردپره کوهی
- Grey-necked Bunting Emberiza buchanani زردپره سرخاکستری
- Cinereous Bunting Emberiza cineracea زردپره رخزرد
- Ortolan Bunting Emberiza hortulana زردپره سرزیتونی
- Black-headed Bunting Emberiza melanocephala زردپره سرسیاه
- Common Reed Bunting Emberiza schoeniclus زردپره نیزار
چند زیرگونۀ مهم
- Steppe Buzzard Buteo buteo vulpinus سارگپۀ {معمولی} دشتی
- Red-naped Shaheen Falco peregrinus babylonicus شاهین آسیای میانه (پسسرسرخ)
- Steppe Grey Shrike Lanius excubitor pallidirostris سنگچشم خاکستری دشتی
—–
منابع
کابلی، محمد، منصور علی آبادیان، محمد توحیدیفر، علیرضا هاشمی، سید بابک موسوی و کیس رزلار (1395). اطلس پرندگان ایران، سازمان حفاظت محیط زیست، 620 ص.
*****