برابرواژه‌های فارسی رایج و عمومی
واژه‌های برابر و جایگزین برای واژه‌های عربی، انگلیسی و لاتین در زبان فارسی.
!!! توجه: این جدول در حال تکمیل است.!
| واژۀ عربی/انگلیسی | واژۀ فارسی/پارسی | واژۀ انگلیسی/خارجی |
| ا | ||
| اتصال= پیوند | ||
| اتفاقاً (اتفاقی)= ناگهانی، یکباره، به یکباره | ||
| اتفاقات= رخدادها، رویدادها، پیشامدها | ||
| اتومبیل= خودرو | ||
| احترام= پاسداشت | ||
| احتراماَ (با احترام)= با درود، با مهر، ارجمندانه | ||
| اختراع= نوآوری | ||
| اختصاصی= ویژه | ||
| ادمین= مدیر، راهبر | ||
| ارتفاع= بلندی | ||
| ارتفاعات= کوهها، بلندیها | ||
| ارسال= فرستادن | ||
| ازجمله= از زمره، مانند | ||
| ازقبیل= از زمره، مانند | ||
| اس ام اس= پیامک | ||
| اساتید= استادان | ||
| اساس= پایه | ||
| اساساَ= به طور کلی | ||
| اساسی= پایه ای | ||
| استفاده | بهره‌برداری، بهره‌گیری | |
| استقرار= جایگیری | ||
| اسلاید= نمابرگ | ||
| اسیر= دربند | ||
| اشتباه= نادرست | ||
| اشعه= پرتو | ||
| اصرار= پافشاری، پای فشردن | ||
| اصل= ریشه، بنیاد | ||
| اصلاح= ویرایش | ||
| اصول= شالوده | ||
| اصیل= ریشه دار، بنیادین | ||
| اضافه= افزودن | ||
| اضافی= افزوده | ||
| اطراف= پیرامون | ||
| اطلاع رسانی= آگاهی رسانی، آگاهی بخشی | ||
| اطلاع= آگاهی | ||
| اطلاعات= آگاهیها، دانسته ها، داده ها | ||
| اعتقاد= باور | ||
| اِعمال شود | به کار رود | |
| اقدامات= گامها | ||
| اکثر= بیشتر | ||
| اکثرا= بیشتر | ||
| اکولوژی= بومشناسی | ||
| امتحان= آزمون، آزمایش | ||
| انتخاب= گزینش | ||
| انتقادات (انتقادها)= خرده گیری | ||
| انتها= پایان، فرجام | ||
| اندمیک= بومزاد (در بومشناسی) | ||
| انسجام= یکپارچگی | ||
| اوکی= باشه، خوب | ||
| اول= نخست، یکم | ||
| اولین= نخستین، یکمین | ||
| ایجاد | ساختن | |
| آپدیت= به روز، به روزرسانی | ||
| آپلود= بارگذاری | ||
| آخرت= رستاخیز، روز بازپسین | ||
| آخرین= واپسین، تازه ترین | ||
| آدرس= نشانی | ||
| آرشیو= بایگانی | ||
| آنلاین= برخط | ||
| ب | ||
| بالاخره= سرانجام | ||
| بحث= جستار | ||
| بخصوص= به ویژه | ||
| بدن= پیکر | ||
| بعد= پس | After, post | |
| بقا= هستی، زنده مانی، نامیری، ماندگاری، مانایی، پایایی، پایستگی | ||
| بقیه= دیگر، دیگران | ||
| به علاوه= افزون بر آن، افزودن بر این | ||
| به موقع= به هنگام | ||
| بیولوژی= زیست شناسی | ||
| پ | ||
| پانوراما= سراسرنما | ||
| پرایمری پروجکشن= بیرون زدگی (بلندی) شاهپراولیها (در پرندگان) | ||
| پرایمری= شاهپراولی (در پرندگان) | ||
| پرتکرار= پربسامد | ||
| پرسنل= کارمندان | ||
| پروتکل= شیوه نامه | ||
| پک= بسته | ||
| پوینت= {نقطه} | ||
| پیج= صفحه (در اینستاگرام) | ||
| پیشنهادات= پیشنهادها | ||
| پیک= اوج | ||
| ت | ||
| تاخیر= درنگ، دیرکرد | ||
| تارسوس= قلم پا (در پرندگان) | ||
| تایم= زمان | ||
| تبعیت= پیروی | ||
| تبلیغات= آگهیها | ||
| تجارت= بازرگانی | ||
| تجسم= انگارش | ||
| تحقیق، تحقیقات، تحقیقاتی= پژوهش، پژوهشی | ||
| تحمل= بردباری | ||
| تحویل= واگذاری | ||
| تخیل= پندارسازی | ||
| تداعی= یادآور، یادآوری (در مورد پرندگان) | ||
| تداعی= یادآوری کردن | ||
| تردید= دودلی | ||
| ترمینال= پایانه | ||
| ترمینال= پایانی (در مورد نوارهای بال و دم در پرندگان) | ||
| تست= آزمایش | ||
| تسهیل | فراهم | |
| تشخیص= شناسایی | ||
| تشکر= سپاسگزاری | ||
| تصور= انگارش | ||
| تصویر= نگاره (Picture) | ||
| تعداد= شمار، شمارگان | ||
| تعقل= ژرف اندیشی | ||
| تعیین= گزینش، برگزیدن | ||
| تغییر= ویرایش، گراییدن | ||
| تفاوت= ناسانی، نایکسانی، ناهمسانی | ||
| تفکر= خردورزی، اندیشه ورزی | ||
| تفکیک= جداسازی | ||
| تقدیم= پیشکش | ||
| تقریباَ (به تقریب)= کمابیش، تا اندازه ای | ||
| تکرار= بسامد | ||
| تکنولوژی= فناوری | ||
| تلفیق= آمیختن، آمیختگی | ||
| تمام | همه، سراسر | |
| تمام کردن= به پایان رساندن | ||
| تمامی= همگی | ||
| تمایز= بازشناسی | ||
| تمرین= پشتکار، ورزیدگی | ||
| تناوب= دوره | ||
| تواضع= فروتنی | ||
| توافق= هم داستان، هم رای | ||
| توالی= پی آیند | ||
| توریست= گردشگر | ||
| توسعه= گسترش | ||
| توضیحات (توضیحها)= روشنگری، روشن سازی، آگاه سازی | ||
| ث | ||
| ثابت= پایا، ایستا، استوار، پابرجا | ||
| ج | ||
| جالب= چشمگیر، دلچسب، دلنشین | ||
| جامع= فراگیر | ||
| جدال= درگیری | ||
| جدید= نوین | ||
| جزء= بخش، پاره | ||
| جزو= زمره | ||
| جزییات= ریزگان | ||
| جزئی= بخشی، کم | ||
| جسم= پیکر | ||
| جمع= گروه | ||
| جمعاَ (در جمع)= روی همرفته | ||
| جمله= همگی | ||
| جنس= سرده (در رده بندی زیستمندان) | ||
| جنوب= نیمروز | ||
| جنوبی= نیمروزی | ||
| جواب= پاسخ | ||
| جهت= سو، رو | ||
| چ | ||
| چت= گفتگو | ||
| چک کردن= بازبینی کردن، وارسی کردن | ||
| ح | ||
| حاره= گرمسیری | ||
| حاشیه= لبه، کناره | ||
| حاضر= آماده | ||
| حامله= باردار، آبستن | ||
| حتماً= بی گمان | ||
| حد= اندازه | ||
| حداقل= دست کم، کمینه | ||
| حداکثر= دست بالا، بیشینه | ||
| حدس= گمان | ||
| حدود= نزدیک | ||
| حذف= برداشتن، واچیدن | ||
| حرکت= جابجایی، تکان | ||
| حفاظت= پاسداری، پاسداشت | ||
| حفره= سوراخ، شکاف | ||
| حفظ= نگهداری | پاسداشت | |
| حقیقی= راستین | ||
| حل= چاره | ||
| حمایت= پشتیبانی | ||
| حمل= جابجایی | ||
| حمله= تاختن، یورش | ||
| حوزه= پهنه، گستره، سامان | ||
| حیات وحش= زندگی جانوران، {حیات وحش} | ||
| حیات= زندگی | ||
| حیوان= جانور | ||
| حیوانات= جانوران | ||
| خ | ||
| خارج= بیرون | ||
| خاص= ویژه | ||
| خاطره= یاد، یادبود، یادنامه | ||
| خالص= پاک، یکدست، سره | ||
| خانم= بانو، دوشیزه | ||
| خداحافظ= خدانگهدار، بدرود | ||
| خصوصیات= ویژگیها | ||
| خصومت= دشمنی | ||
| خط= دبیره (زبان شناسی) | ||
| خط= رج، رده | ||
| خطا= لغزش | ||
| خلاصه= چکیده | ||
| خلاف= واژگون، واژگونه | ||
| خوشحال= خوشنود، خرسند، شادکام | ||
| خیال= پندار | ||
| خیلی= بسیار، فراوان | ||
| د | ||
| داخل= درون | ||
| دائم= همیشه | ||
| دائمی= همیشگی | ||
| در صورت= چنانچه | ||
| در هر صورت= به هر روی | ||
| درج= گنجاندن | ||
| دفاع= پدآفند | ||
| دفع= راندن | ||
| دفن= خاکسپاری، خاک کردن | ||
| دقت= تیزبینی، ریزبینی، موشکافی | ||
| دقیقاَ= به درستی | ||
| دنیا | جهان، کیهان، گیتی | |
| دوره= چرخه | ||
| دیتابیس= پایگاه داده | ||
| ذ | ||
| ذات | سرشت | |
| ذخیره= اندوخته | ||
| ذکر= یادآوری | ||
| ذیل= زیر | ||
| ر | ||
| راحت= آسوده | ||
| راه حل | راهکار، چاره | |
| رایج= فراگیر | ||
| ردیف= رده، رسته | ||
| رضایت= شادی، خوشنودی، خرسندی | ||
| رقابت= برتری جویی | ||
| رمز عبور= گذرواژه | ||
| روح= روان | ||
| روزفعال= روزکوشا | ||
| ز | ||
| زوج= جفت، همسر | ||
| زیاد= افزون، فزون، فراوان، بسیار، بیش | ||
| س | ||
| سایت= جایگاه | ||
| سبقت= جلو زدن، پیشی گرفتن | ||
| ست = دسته، گروه، {مجموعه} | ||
| سرعت= شتاب | ||
| سری= گروه، دسته، رشته، زنجیره | ||
| سریع= زود | ||
| سقوط= افتادن، پرت شدن | ||
| سلام= درود | ||
| سلامت= تندرست | ||
| سلسله= زنجیره | ||
| سلسله= فرمانرو (در رده بندی) | ||
| سمبل= نماد | ||
| سمت= راستا، سو | ||
| سمعی-بصری= دیداری-شنیداری | ||
| سند= برگه، گواه، بنچاک، دستک | ||
| سوال= پرسش | ||
| سیکل= چرخه | ||
| سیلوئت= سایه رُخ (در جانوران) | ||
| سینرژی= هم افزایی | ||
| ش | ||
| شامل= دربر گیرنده، دربردارنده | ||
| شب فعال= شب کوشا | ||
| شباهت= یکسانی، همسانی، همانندی | ||
| شبه | سان، نما | |
| شبیه= همانند، به سان | ||
| شخص= کس، نفر | ||
| شرق= خاور، خورآی | ||
| شرقی= خاوری، خورآیی | ||
| شعر= سروده، چکامه | ||
| شغل | پیشه | |
| شفا= بهبودی، خوب شدن | ||
| شک= دودلی | ||
| شکایت= گلایه | ||
| شکر= سپاس | ||
| شکل= ریخت | ||
| شکل= نگاره | ||
| شمال= اَپاختر | ||
| شمالی= اَپاختری | ||
| شهرت= آوازه | ||
| ص | ||
| صبح= پگاه، بامداد | ||
| صبر= شکیبایی | ||
| صحبت= حرف، حرف زدن، گفتگو | ||
| صحرایی= میدانی | ||
| صرفاَ= تنها، به تنهایی | ||
| صعود= فراز | ||
| صفحه= رویه، برگه، دیمه | ||
| صورت= چهره، رُخ، روی | ||
| صید= ماهیگیری | ||
| ض | ||
| ضایعات= پسماندها | ||
| ضخامت= کلفتی | ||
| ط | ||
| طبق | بر پایۀ | |
| طبیعت= سرشت، هستی، کیاناد، زیست کیان، زاستار | ||
| طرف= سو، رو، ور | ||
| طلب= جوییدن | ||
| طلوع= درخشش | ||
| طول (در طول)= درازی (در درازای) | ||
| طی | هنگام | |
| طی کردن | پیمودن | |
| ظ | ||
| ظالم= ستمگر | ||
| ظاهر= نما، نمایان، روی | ||
| ظاهراً= گویا، انگار | ||
| ظهر= نیمروز | ||
| ع | ||
| عادت کردن= خوگیری، خوگرفتن | ||
| عادت= خو، خوی | ||
| عادی= ساده، یکنواخت، هنجار، همیشگی، همه جایی | ||
| عاشق= دلداده، دلباخته، دل بسته | ||
| عالم | جهان، کیهان، گیتی | |
| عالی= نیکو، برتر | ||
| عبوری= گذری | ||
| عدد= شمار، شماره | ||
| عدم= نبود | ||
| عرض= پهنا | ||
| عرضه= آشکار، هویدا | ||
| عروق= رگها | ||
| عریان= برهنه، لخت | ||
| عزیز= گرامی | ||
| عشق= دلدادگی | ||
| عصر= پسینگاه | ||
| عقبی= پشتی | ||
| عقیده= باور | ||
| عکس (برعکس)= وارونه | ||
| عکس= نما، نگاره (Photograph) | ||
| علامت= نشانه | ||
| علاوه بر= افزون بر | ||
| علت= چرایی | ||
| علم= دانش | ||
| عمدتا (به طور عمده)= بیشتر | ||
| عمق= ژرفا | ||
| عموم= همه، همگی، همگان | ||
| عمومی= همگانی | ||
| عنوان= سرنویس، سرستون | ||
| غ | ||
| غرب= خوربر | ||
| غربی= خوربری | ||
| غروب= شامگاه | ||
| غنی | سرشار | |
| غیر از= به جز، سوای | ||
| غیر= نا- (non-)، بی-، دیگر، بدون | ||
| ف | ||
| فاصله= بازه، گستردگی، جدایی | ||
| فاقد= بدون، نبود | ||
| فالو= دنبال کردن | ||
| فالوور= دنبال کننده | ||
| فانی= زودگذر، مردنی، ناپایدار | ||
| فحش= ناسزا | ||
| فرار= گریز، گریختن | ||
| فراری= گریخته | ||
| فرض= انگار | ||
| فرضیه= انگاره | ||
| فرم | کاربرگ | |
| فصل= موسم | ||
| فعال {محیط زیست}= کنشگر {محیط زیست} | ||
| فعال= پویا، کوشا | ||
| فعالیت= تلاش، تکاپو، کوشش، جنب و جوش | ||
| فعلی= کنونی | ||
| فقدان= نبودن، نداشتن | ||
| فقط= تنها | ||
| فَک | آرواره | |
| فکر= خرد، اندیشه | ||
| فوت | درگذشته | |
| فوت= درگذشت | ||
| ق | ||
| قابل توجه | چشمگیر | |
| قابل قبول | پذیرفتنی | |
| قادر به …. هستند | توانایی … را دارند | |
| قاعده= پایه | ||
| قائم= ایستاده | ||
| قبر= گور | ||
| قبل= پیش | Before, pre | |
| قبلا (قبلتر)= پیشتر، در گذشته | ||
| قبول | پذیرش | |
| قبول= پذیرش | ||
| قدردانی= سپاسگزاری | ||
| قدم= گام | ||
| قدیم= کهن، دیرباز، گذشته | ||
| قرن= سده | ||
| قسمت= بخش | ||
| قصه= داستان | ||
| قطع= برش | ||
| قطعه قطعه= تکّه تکّه | ||
| قطعه= تکّه، برش | ||
| قلب= دل | ||
| قوت، قوه= توان | ||
| قیمت= نرخ، بها | ||
| ک | ||
| کاذب | دروغین | |
| کال= صدا (در پرندگان) | ||
| کامپیوتر= رایانه | ||
| کامل= پُر، رسا، آرسته | ||
| کاملاَ= سراسر | ||
| کد= شناسه | ||
| کل= همه، سراسر، سرتاسر | ||
| کلمه= واژه | ||
| کلی= همگی، سراسری، سرتاسری | ||
| کلیپ= فیلم کوتاه، بریده فیلم، برش فیلم | ||
| کلیه= همه، همگی | ||
| کمپین= پویش | ||
| کنگره= همایش، گردهمایی | ||
| گ | ||
| گالری= نمایشگاه | ||
| گاهاَ= گاه، گاهی | ||
| ل | ||
| لازم= نیاز | ||
| لایک= پسند | ||
| لحاظ= دیدگاه، نگرش | ||
| لطفا= خواهشمندم، خواهشمندیم، خواهشمند است | ||
| لغت= واژه | ||
| لوازم= ابزار، افزار | ||
| لور= چشم تا نوک (در پرندگان) | ||
| لوگو= نماد، آرم | ||
| لیبل= برچسب | ||
| لینک= پیوند | ||
| م | ||
| ماجرا= سرگذشت | ||
| مانع شدن= بازداشتن، جلوگیری کردن | ||
| ماهر= چیره دست | ||
| متزلزل= لرزان | ||
| متصل= پیوسته | ||
| متعدد= چندین، بیشمار | چندتایی | |
| متعلق | وابسته | |
| متفاوت= ناهمسان | ||
| متفرقه= پراکنده | ||
| متمایل (مایل)= گراییدن، گرویدن | ||
| مثال= نمونه، مانند | ||
| مثل اینکه= انگار که | ||
| مجبور= ناگزیر | ||
| مجسمه= پیکره | ||
| محاسبه= شمارش | ||
| محبت= مهر | ||
| محبوب= دوست داشتنی | ||
| محصول= دستاورد، فرآورده، خرمن | ||
| محصولات= فرآورده ها | ||
| محل تولد= زادبوم | ||
| محل= جا، جای، جایگاه | ||
| محلی= بومی | ||
| مختصر= چکیده | ||
| مخفی= پنهان | ||
| مداوم | پیوسته، همیشگی | |
| مدت= زمان، دوران | ||
| مراجعه کنید | نگاه کنید | |
| مرکز= کانون | ||
| مرور= بازنگری | ||
| مریض= بیمار | ||
| مزارع= کشتزارها | ||
| مساحت= اندازه پهنه | ||
| مستقیم= راست | ||
| مسن= پیر، فوتوت، سالدار | ||
| مشابه= همانند | ||
| مشاورین= مشاوران | ||
| مشاهدات= بازدیدها | ||
| مشاهده= دیدن | ||
| مشخص= شناخته شده | ||
| مشغول= سرگرم، درگیر | ||
| مشکوک= دودل | ||
| مشهور= پرآوازه، بلندآوازه | ||
| مصاحبه= گفتگو | ||
| مضر= زیان آور، آسیب‌رسان، آسیب‌زا | زیان‌آور، زیان‌بار | |
| مضیقه= تنگنا | ||
| مطابقت= همخوانی، هماهنگی | ||
| مطلوب= پسندیده | خوشایند | |
| معرفی | آشنا، آشنایی | |
| معشوق= دلربا، دلدار، دلارام، دلنواز | ||
| معکوس= واژگون | ||
| معلم= آموزگار | ||
| معلوم= شناخته شده | ||
| معمول (معمولی)= فراوان، بهنجار، همیشگی، همه جایی | ||
| معنی= چَم، آرِش | ||
| مفید | سودمند | |
| مقابله | رویارویی | |
| مقدمه= سرآغاز، پیشگفتار | ||
| مقیم= ماندگار | ||
| مکان= جا، جای، جایگاه | ||
| ملت= مردم | ||
| ملی= کشوری | ||
| ممارست= پشتکار، ورزیدگی | ||
| مملو | سرشار | |
| ممنون= سپاسگزار | ||
| منابع= یادکردها (در کتاب و مقاله) | ||
| مناسب= شایسته، درخور | ||
| منبع= سرچشمه | ||
| منتشرشده= چاپ شده | ||
| منجر به | سبب | |
| منحنی= خم، خمیده | ||
| مندرس= کهنه | ||
| منزوی= کناره گیر، گوشه گیر | ||
| منسجم= یکپارچه | ||
| منطقه= سامان، دامنه | ||
| منظم= پی در پی | ||
| منفی= نبودن، نداشتن | ||
| منقار= نوک | ||
| منقطع= بریده | ||
| مواجهه | رویارویی | |
| موافق= پسندیدن | ||
| موافقم= می پسندم، همرای هستم، همداستانم | ||
| موجود زنده= زیستمند | ||
| موجودیت= هستی | ||
| مورف= ریخت (در زیست شناسی) | ||
| مورفولوژی= ریخت شناسی (در زیست شناسی) | ||
| موفقیت= پیروزی، کامیابی | ||
| موقع= هنگام | ||
| میدانی | صحرایی | Field |
| ن | ||
| ناراحت= آزرده، ناسوده، نیاسوده | ||
| نحس= شوم | ||
| نحوه= شیوه، چگونگی | ||
| نزاع= درگیری، زدوخورد | ||
| نزول= فرود | ||
| نصیحت= پند، اندرز | ||
| نظر= دیدگاه | ||
| نفرت= بیزاری | ||
| نفوذ= رخنه، راهیابی، نشت | ||
| نفی= روگردانی، راندن، دورکردن | ||
| نفیس= گرانبها، ارزنده، باارزش، ارزشمند | ||
| نفع | سود | |
| نقاشی= نگارگری (Painting) | ||
| نقش= نگار (Paint) | ||
| نقل قول= گفتاورد | ||
| نمره= تراز | ||
| نوبت= بار، هنگام | ||
| نوظهور= نوپدید | ||
| نوع= طور، گونه، گون، جور، دست | ||
| نهضت= جنبش | ||
| نهی= دورکردن | ||
| و | ||
| واحد= یکا، یگان | ||
| واقعه= رخداد | ||
| والا= بالا، برتر | ||
| والدین= پدرومادر، زادوران، زادآوران، زایوران | ||
| وبسایت= وبگاه، تارنما | ||
| وحدت= یگانگی، یکی شدن | ||
| ورا= پشت | ||
| وسط= میان | ||
| وسعت= پهنه، گستره، گستردگی | ||
| وسیع | گسترده | |
| وطن= میهن | ||
| وقت= زمان، هنگام | ||
| ه | ||
| هجوم= تازش، تاخت و تاز، آفند | ||
| هدر= نابودی | ||
| هیبرید= دورگه (در جانورشناسی) | ||
| ی | ||
| — |
منابع
فرهنگستان زبان و ادب فارسی. https://wiki.apll.ir/word/index.php/%d8%b5%d9%81%d8%ad%d9%87%d9%94_%d8%a7%d8%b5%d9%84%db%8c
به پارسی. https://www.beparsi.com/
برابریاب. https://taravat-bahar.org/barabaryab/barabaryab.php
واژه یاب. https://www.vajehyab.com/
*****