اانواع شناسۀ زادآوری پرندگان
Types of breeding codes
.
تهیه‌کننده: ابوالقاسم خالقی‌زاده
زمان تهیه: 31 شهریور 1405
.
این برگه به انواع وضعیت زادآوری پرندگان اشاره می‌کند.
.
انواع وضعیت زادآوری
| واژۀ انگلیسی | یادداشت | واژۀ فارسی |
| Breeder | – | زادآور |
| Common breeder | – | زادآور رایج، زادآور معمول |
| Summer breeder | – | زادآور تابستانه، جوجه‌آور تابستانه |
| Local breeder | – | زادآور محلی، جوجه‌آور محلی |
| Scarce breeder | – | زادآور کمیاب، جوجه‌آور کمیاب |
| Rare breeder | – | زادآور نایاب، جوجه‌آور نایاب |
| Possible breeder | زادآوری امکان‌پذیر | زادآور امکان‌پذیر، زادآور ممکن |
| Probable breeder | دارای احتمال زادآوری | زادآور پیش‌بینی‌پذیر، زادآور محتمل |
| Extremely unlikely to breed | بدون احتمال زادآوری | زادآور پیش‌بینی‌ناپذیر، زادآور نامحتمل |
| Non-breeder | – | نازادآور، غیرزادآور |
.
.
شناسه‌های زادآوری پرندگان
در اینجا دو نمونۀ ارزشمند از شناسه‌های زادآوری پرندگان نمایش داده می‌شود.
.
.
1- شواهد زادآوری Breeding evidence (بر اساس معیارهای اطلس پرندگان زادآور اروپا) (به ترتیب از ضعیف به قوی)
.
الف (A)- زادآوری امکان‌پذیر (گونه‌هایی که ممکن است جوجه‌آوری داشته باشند) (possible breeding)
1- گونه‌هایی که در فصل تولیدمثل در یک زیستگاه آشیانه‌گزینی امکان‌پذیر دیده شوند.
2- نرهای آوازخوان در فصل زادآوری دیده شوند.
.
ب (B)- زادآوری پیش‌بینی‌پذیر (گونه‌هایی که شاید جوجه‌آوری دارند) (probable breeding)
3- جفت‌هایی که در زیستگاه‌های آشیانه‌گزینی پیش‌بینی‌پذیر در فصل جوجه‌آوری دیده شوند.
4- قلمروهای پیوسته که هنگام ثبت رفتارهای قلمروگزینی در حداقل 2 روز متفاوت یا بیشتر در یک هفته (در یک مکان) برای پژوهشگر پنداشته شوند.
5- جفت‌یابی و نمایش جنسی.
6- دیدن آشیانۀ پیش‌بینی‌پذیر.
7- رفتارهای سرآسیمه و یا صداهای ناشی از پریشانی و آشفتگی از پرندگان بالغ.
8- لکۀ کُرچیBrood patch) ) در پرندۀ بالغ توسط دست آزمایش شود.
9- لانه‌سازی یا جستجوی سوراخ کاوآشیان.
.
ج (-C) زادآوری اثبات‌شده (گونه‌هایی که جوجه‌آوری آنها اثبات شده است) (confirmed breeding)
10- نمایش حواس‌پرتی یا نمایش زخمی شدن.
11- آشیانه‌های بهره‌گیری‌شده/استفاده‌شده یا پوسته تخم‌ها یافت شود (جاگرفته یا تخم‌گذاری‌شده در دورۀ بررسی).
12- جوجه‌های تازه از تخم/لانه در آمده (جوجۀ نیازمند) یا جوجۀ کرکی (جوجۀ غذانیاز).
13- بالغ‌ها به‌طور متناوب به درون یا بیرون لانه رفت‌وآمد می‌کنند که نشان از لانه‌های جای‌گرفته دارد (در آشیانه‌های بالا یا کاوآشیان‌ها که درون آنها دیده نمی‌شوند) و یا بالغ‌ها در حال برتخم‌نشینی دیده شوند.
14- بالغ‌ها در حال جابجایی کیسۀ فضله یا غذا برای جوجه‌ها هستند.
15- آشیانه دارای تخم دیده شود.
16- آشیانه دارای جوجه، دیده و یا شنیده شود.
.
.
2- شناسه‌های زادآوری در اطلس پرندگان پنسیلوانیا در ای‌برد (به ترتیب از ضعیف به قوی)
.
| عنوان فارسی | شناسۀ انگلیسی | عنوان انگلیسی |
| الف- دیده‌شده | – | Observed |
| بدون شناسه | – | No code |
| پرواز بر سر جایگاه | F | Flyover |
| ب- امکان‌پذیر | – | Possible |
| در زیستگاه ارزشمند در تاریخ امن | H | in appropriate habitat during safe dates |
| آوازخوانی پرنده در تاریخ امن | S | singing bird during safe dates |
| ج- پیش‌بینی‌پذیر | Probable | |
| پرندۀ آوازخوان در هفت روز | S7 | Singing bird present 7+ days |
| چندین پرندۀ آوازخوان هفت‌روزه | M | Multiple (7+) singing birds |
| جفت در زیستگاه شایسته | P | Pair in Suitable Habitat |
| دفاع قلمرو | T | Territorial Defense |
| نمایش جفت‌یابی یا جفت‌گیری | C | Courtship, Display or Copulation |
| دیدن جایگاه آشیانۀ پیش‌بینی‌پذیر | N | Visiting Probable Nest site |
| رفتار سرآسیمه | A | Agitated Behavior |
| آشیانه‌سازی/لانه‌سازی دارکوب و الیکایی | B | Woodpecker/Wren Nest Building |
| د-اثبات‌شده | Confirmed | |
| شواهد فیزیولوژیک | PE | Physiological Evidence |
| جابه‌جایی مواد آشیانه | CN | Carrying Nesting Material |
| آشیانه‌سازی/لانه‌سازی | NB | Nest Building |
| نمایش حواس‌پرتی | DD | Distraction Display |
| آشیانه بهره‌گیری‌نشده/ به‌کارنرفته | UN | Unused Nest (enter 0 if no birds seen) |
| آشیانه جای‌گرفته/اشغال‌شده | ON | Occupied Nest |
| جوجۀ تازه‌پروازی و لانه‌گریز | FL | Recently Fledged and Precocial Young |
| جابه‌جایی غذا | CF | Carrying Food |
| تغذیه (غذادهی) جوجه | FY | Feeding Young |
| جابه‌جایی کیسۀ فضله | FS | Carrying Fecal Sac |
| آشیانه با تخم | NE | Nest with Eggs |
| آشیانه با جوجه | NY | Nest with Young |
.
.
3- شناسه‌های زادآوری در ای‌برد (به ترتیب از ضعیف به قوی)
.
| عنوان فارسی | شناسۀ انگلیسی | عنوان انگلیسی |
| پرواز بر سر جایگاه | F | Flyover |
| در زیستگاه ارزشمند | H | In appropriate habitat |
| نر آوازخوان | S | Singing male |
| نر آوازخوان در هفت روز | S7 | Singing male present 7+ days |
| چندین نر آوازخوان هفت‌روزه | M | Multiple (7+) singing males |
| جفت در زیستگاه شایسته | P | Pair in Suitable Habitat |
| دفاع قلمرو | T | Territorial Defense |
| نمایش جفت‌یابی یا جفت‌گیری | C | Courtship, Display or Copulation |
| دیدن جایگاه آشیانۀ پیش‌بینی‌پذیر | N | Visiting Probable Nest site |
| رفتار سرآسیمه | A | Agitated Behavior |
| آشیانه‌سازی/لانه‌سازی دارکوب و الیکایی | B | Woodpecker/Wren Nest Building |
| شواهد فیزیولوژیک | PE | Physiological Evidence |
| جابه‌جایی مواد آشیانه | CN | Carrying Nesting Material |
| آشیانه‌سازی/لانه‌سازی | NB | Nest Building |
| نمایش حواس‌پرتی | DD | Distraction Display |
| آشیانه بهره‌گیری‌نشده/ به‌کارنرفته | UN | Unused Nest (enter 0 if no birds seen) |
| آشیانه جای‌گرفته/اشغال‌شده | ON | Occupied Nest |
| جوجۀ تازه‌پروازی | FL | Recently Fledged Young |
| جابه‌جایی غذا | CF | Carrying Food |
| تغذیه (غذادهی) جوجه | FY | Feeding Young |
| جابه‌جایی کیسۀ فضله | FS | Carrying Fecal Sac |
| آشیانه با تخم | NE | Nest with Eggs |
| آشیانه با جوجه | NY | Nest with Young |
.
منابع
خالقی‌زاده، ابوالقاسم. (1404). واژه‌نامۀ موضوعی پرنده‌شناسی (شابک 978-622-89025-0-0). انتشارات پرهیب، 432 ص.
.
EBird (2025). Understanding Breeding Codes. Pennsylvania Bird Atlas. https://ebird.org/atlaspa/about/understanding-breeding-codes
.
Hagemeijer W.J. & Blair M.J. (1997). The EBCC Atlas of European Breeding Birds, Their Distribution and Abundance. United States Edition Published.
*****