تهیه و تنظیم: ابوالقاسم خالقی‌زاده
تاریخ: 1 مهر 1398
این نوشتار به منظور تفکیک بهتر ریخت تیره در سارگپه‌های معمولی، دشتی و پابلند تهیه شده است. لازم به یادآوری است که در شمال ایران، زیرگونه سارگپۀ معمولی هیرکانی زیست می‌کند که اندکی با ویژگی‌های توصیف‌شده دربارۀ زیرگونۀ نمادین (Buteo buteo buteo) متفاوت است. این ویژگی‌ها بر اساس تصاویر ترسیم‌شده در کتاب پرندگان شکاری اروپا، خاورمیانه و شمال آفریقا و بخش کمی از آن از کتاب پرندگان خاورمیانه استخراج شده است. موارد با اختلاف بیشتر با رنگ قرمز مشخص شده‌اند.
| نام علمی | Buteo buteo buteo | Buteo buteo vulpinus | Buteo rufinus |
| نام انگلیسی | Common Buzzard | Steppe Buzzard | Long-legged Buzzard |
| نام فارسی | سارگپۀ معمولی | سارگپۀ دشتی | سارگپۀ پابلند |
| زیستگاه | هر نوع زیستگاهی در زمان مهاجرت | درختزارها، دشت‌ها، شیب کوه‌های دارای درخت- هر نوع زیستگاهی در زمان مهاجرت | دشت‌ها، اراضی باز با بوته‌ها، مناطق نیمه‌بیابانی، کوه‌ها و درختزارها |
| طول بدن | حدود 50 سانتی‌متر | کوچک‌ترین زیرگونه سارگپۀ معمولی- حدود 48 سانتی‌متر | حدود 60 تا 66 سانتی‌متر |
| فاصله دوسر بال | حدود 120 سانتی‌متر | حدود 118 سانتی‌متر | حدود 130 تا 155 سانتی‌متر |
| درازی و پهنای بال | بال‌های باریک‌تر و کوتاه‌تر از سارگپۀ پابلند | بال‌های باریک‌تر و کوتاه‌تر از سارگپۀ پابلند | بال‌های بلندتر و پهن‌تر از سارگپۀ معمولی |
| طول دم | دم کوتاه‌تر از سارگپۀ پابلند | دم کوتاه‌تر از سارگپۀ پابلند | دم بلندتر از سارگپۀ معمولی |
| گونه‌ها | قهوه‌ای راه‌راه | قهوه‌ای تیره | تیره یکدست |
| سر | قهوه‌ای راه‌راه | قهوه‌ای راه‌راه | تیره |
| پس سر | قهوه‌ای راه‌راه | قهوه‌ای راه‌راه | تیره- در جوان‌ها دارای خال سفید |
| گلو | تیره | قهوه‌ای | تیره یکدست |
| سینه | قهوه‌ای تیره- نوار نسبتا روشن سینه را از شکم تیره جدا می‌کند | قهوه‌ای | تیره یکدست |
| پهلوها | تیره | قهوه‌ای | تیره |
| شکم | تیره با راه‌راه عرضی | قهوه‌ای | تیره یکدست |
| پوشپرهای زیر دم | تقریبا سفید با راه‌راه عرضی نازک و تیره | قهوه‌ای | تیره یکدست |
| شاهپرهای بلند انتهای بال (تعداد انگشتان بال) | چهار- در پایه پرها سفید و در انتها تیره | چهار انگشت- در پایه پرها سفید و در انتها تیره | چهار انگشت- در پایه پرها کرم با راه‌راه محو و در انتها تیره |
| لکه خم بال | تیره و به اندازه متوسط | لکه تیره | لکۀ تیره متصل به تیرگی بخش جلوی بال |
| پوشپرهای زیر بال | در بخش جلوی بال تیره- در بخش عقب خال‌های تیره و روشن | قهوه‌ای- بین پوشپرها و شاهپرها یک نوار تیره | تیره در بخش عقب کم‌رنگ‌تر |
| زیر شاهپرهای بال | نوار تیره در انتهای شاهپرهای بال | نوار تیره در انتهای شاهپرهای بال | یک نوار مشخص تیره و پهن در انتهای شاهپرهای بال- راه‌راه عرضی نازک و تیره |
| رنگ پشت | قهوه‌ای | قهوه‌ای | تیره یکدست |
| پوشپرهای روی بال | قهوه‌ای- پوشپرهای بزرگ بال نوار تیره نامشخصی را روی بال ایجاد می‌کنند | قهوه‌ای- پوشپرهای بزرگ بال نوار تیره نامشخصی را روی بال ایجاد می‌کنند | تیره- پوشپرهای بزرگ بال نوار تیره نامشخصی را روی بال ایجاد می‌کنند |
| روی شاهپرهای بال | راه‌راه عرضی روی شاهپرهای بال- در انتهای بال نوار تیره | راه‌راه عرضی روی شاهپرهای بال- در انتهای بال نوار تیره | راه‌راه عرضی روی شاهپرهای بال- در انتهای بال نوار تیره و پهن |
| دمگاه | قهوه‌ای تیره | قهوه‌ای تیره | تیره |
| روی شاهپرهای دم | قهوه‌ای- راه‌راه عرضی در زمینه سفید- شاهپرهای وسط دم تقریبا حنایی- در انتهای دم نوار تیره و لبه آن‌ها سفید | قهوه‌ای- راه‌راه عرضی در زمینه سفید- شاهپرهای وسط دم تقریبا سفید- در انتهای دم نوار تیره و لبه آن‌ها سفید | تیره- راه‌راه عرضی در زمینه کرم- شاهپرهای وسط دم روشن‌تر- در انتهای دم نوار تیره و پهن که لبه آن‌ها سفید نیست |
| زیر شاهپرهای دم | تقریبا سفید با راه‌راه عرضی تیره- نوار تیره در انتهای شاهپرهای دم با لبه سفید | تقریبا سفید با راه‌راه عرضی تیره- نوار تیره در انتهای شاهپرهای دم با لبه سفید | در انتهای دم نوار تیره پهن بدون لبه سفید شاهپرهای دم |
| رنگ پاها | زردرنگ | زردرنگ | زردرنگ |
منابع
Clark W.S. (1999). A Field Guide to the RAPTORS of Europe, the Middle East and North Africa. Oxford University Press, Oxford, 371 pp.
Porter, R. & Aspinall, S. (2010). Birds of the Middle East. Christopher Helm, London.
—–
دیدگاهتان را بنویسید